ഭാവിയിലെ യുദ്ധങ്ങൾ വെള്ളത്തിനുവേണ്ടിയാകുമോ?
റൈഹാൻ ഷഹീദ്
2026 ജൂൺ 06, 1447 ദുൽഹിജ്ജ 21
(പരിസ്ഥിതി ദിനവും ചില ചിന്തകളും 2)
ഒരിക്കൽ ജലസമ്പന്നമായിരുന്ന പല പ്രദേശങ്ങളും ഇന്ന് ജലക്ഷാമം നേരിടുകയാണ്. ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ അമിത ചൂഷണം, നദികളുടെ മലിനീകരണം, മഴയുടെ കുറവ്, ജലസംരക്ഷണത്തിന്റെ അഭാവം എന്നിവ സ്ഥിതിഗതികൾ ഗുരുതരമാക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ചില നഗരങ്ങൾ ‘ഡേ സീറോ’ ഭീഷണി നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. അതായത് കുടിവെള്ളം തീരുന്ന അവസ്ഥ. ചെന്നൈ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നഗരങ്ങൾ ഇതിനകം കടുത്ത ജലക്ഷാമം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കേരളം പോലുള്ള മഴ സമൃദ്ധമായ സംസ്ഥാനത്തുപോലും വേനൽക്കാലത്ത് കുടിവെള്ളക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നത് ആശങ്കാജനകമാണ്. മഴ ലഭിച്ചിട്ടും വെള്ളം സംഭരിക്കാത്തതും പ്രകൃതിദത്ത ജലസ്രോതസ്സുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും പ്രശ്നം രൂക്ഷമാക്കുന്നു. അടുത്ത ലോകമഹായുദ്ധം വെള്ളത്തിനു വേണ്ടിയായിരിക്കുമെന്ന, മുൻ ഈജിപ്ഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ സെക്രട്ടറി ജനറലുമായ ബൂട്രോസ് ബൂട്രോസ്-ഗാലിയുടെ നിരീക്ഷണം ഏറെ പ്രസക്തമാണ്.
പശ്ചിമഘട്ടവും ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടും
പരിസ്ഥിതി ചർച്ചകളിൽ കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയമാണ് പശ്ചിമഘട്ടവും ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടും. പശ്ചിമഘട്ടം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ജൈവവൈവിധ്യ മേഖലകളിലൊന്നാണ്. കേരളത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥ, മഴ, നദികൾ, കാർഷിക മേഖല എന്നിവയെല്ലാം പശ്ചിമഘട്ടവുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ മാധവ് ഗാഡ്ഗിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമിതി പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണത്തിനായി റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. വനനശീകരണം, ഖനനം, അനിയന്ത്രിത നിർമാണങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതിക്ക് ഹാനികരമായ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കണമെന്നായിരുന്നു റിപ്പോർട്ടിന്റെ പ്രധാന നിർദേശങ്ങൾ. എന്നാൽ ഈ റിപ്പോർട്ട് വലിയ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക വിവാദങ്ങൾക്കും കാരണമായി. ചിലർ അത് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനാവശ്യമായ മുന്നറിയിപ്പായി കണ്ടപ്പോൾ, മറ്റുചിലർ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെയും വികസനത്തെയും ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.
എങ്കിലും പിന്നീട് കേരളത്തിലുണ്ടായ പ്രളയങ്ങളും മണ്ണിടിച്ചിലുകളും ഗാഡ്ഗിൽ റിപ്പോർട്ടിലെ മുന്നറിയിപ്പുകളിലേക്ക് വീണ്ടും ശ്രദ്ധതിരിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ തകർക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ മനുഷ്യൻ തന്നെ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന സത്യം കേരളം നേരിട്ട് കണ്ടു.
വികസനവും പരിസ്ഥിതിയും: ഏറ്റുമുട്ടലോ സമതുലിതത്വമോ?
പരിസ്ഥിതി ചർച്ചകളിൽ പതിവായി ഉയരുന്ന ചോദ്യമാണ് ‘വികസനമോ പരിസ്ഥിതിയോ’എന്നത്. എന്നാൽ യഥാർഥ ചോദ്യം ‘എന്തുതരം വികസനം’ എന്നതാണ്. പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വികസനം ദീർഘകാലത്ത് മനുഷ്യനെത്തന്നെ തകർക്കും. അതേസമയം പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സുസ്ഥിര വികസനമാണ് മനുഷ്യരാശിക്ക് ആവശ്യം.
ശുദ്ധ ഊർജം, പൊതുഗതാഗതം, മഴവെള്ള സംഭരണം, ജൈവകൃഷി, പുനരുപയോഗം, പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ നഗരാസൂത്രണം തുടങ്ങിയ വഴികളിലൂടെ വികസനവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയും.
കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തം
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം സർക്കാരുകളുടെ മാത്രം ബാധ്യതയല്ല. ഓരോ വ്യക്തിക്കും കുടുംബത്തിനും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സമൂഹങ്ങൾക്കും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്.
. വെള്ളം പാഴാക്കാതിരിക്കുക.
. പ്ലാസ്റ്റിക് ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക.
. വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുക.
. മാലിന്യങ്ങൾ ശരിയായി സംസ്കരിക്കുക.
. പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ ശുചിയായി സൂക്ഷിക്കുക.
. പ്രകൃതിയെ ബഹുമാനിക്കുന്ന ജീവിതശൈലി സ്വീകരിക്കുക.
ഇത്തരം ചെറിയ നടപടികൾ പോലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കും.
മനുഷ്യരാശിയുടെ നല്ല ഭാവിക്ക്
മനുഷ്യൻ ഇന്ന് ചരിത്രത്തിലെ നിർണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവിലാണ്. പ്രകൃതിയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടുപോകണോ അതോ അതിനെ നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സ്വന്തം ഭാവി അപകടത്തിലാക്കണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് മനുഷ്യരാശിക്ക് മുന്നിലുള്ളത്.
പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധി ശാസ്ത്രീയമോ രാഷ്ട്രീയമോ ആയ വിഷയം മാത്രമല്ല; അത് ധാർമികവും ആത്മീയവും മാനവികവുമായ ഒരു ചോദ്യമാണ്. ഭൂമിയെ എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു എന്നത് മനുഷ്യന്റെ മൂല്യങ്ങളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നമ്മുടെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിലൊന്നാണ് ഭൂമിയെ അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് ജീവിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ നിലയിൽ കൈമാറുക എന്നത്. കാരണം പരിസ്ഥിതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഒടുവിൽ മനുഷ്യരാശിയുടെ ഭാവിയെ സംരക്ഷിക്കലാണ്.