ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾ: പ്രബുദ്ധ കേരളത്തിന് നാണക്കേട്!

മുഫീദ് പാലക്കാഴി

2025 ഡിസംബർ 27, 1447 റജബ് 06

പശുമാംസം വീട്ടിൽ സൂക്ഷിച്ചു എന്ന പേരിലാണ് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് യുപിക്കാരനായ ഒരു ഇന്ത്യൻ സൈനികന്റെ പിതാവ് കൂടിയായ മുഹമ്മദ് അഖ്‌ലാകിനെ മതഭ്രാന്തന്മാർ സംഘടിച്ച് തല്ലിയും കല്ലുകൊണ്ട് ഇടിച്ചും ദാരുണമായി കൊലചെയ്തത്. രാജസ്ഥാനിലെ ആൽവാർ ജില്ലയിൽ പശുക്കടത്ത് ആരോപിച്ച് ആൾക്കൂട്ടം തല്ലിക്കൊന്ന യുവാവ് മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നാലു മണിക്കൂറോളം പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലായിരുന്നു. ആൾക്കൂട്ട മർദനത്തിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ അക്ബർ ഖാനെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കാതെയാണ് പൊലീസ് നാലു മണിക്കൂറോളം കസ്റ്റഡിയിൽ വച്ചത്. ആ പാവം മനുഷ്യൻ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ് മരണാസന്നനായി കിടക്കുമ്പോൾ അയാളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കാതെ പിടിച്ചെടുത്ത പശുക്കളെ

വാഹനം വിളിച്ചുവരുത്തി സുരക്ഷിതമായ സ്ഥലത്തെത്തിക്കുകയും ശേഷം ചായ കുടിക്കുകയുമൊക്കെ ചെയ്തിട്ടാണത്രെ പോലീസുകാർ അയാളെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയത്. ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചപ്പോഴേക്കും മരിച്ചിരുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ ദളിതുകളും മുസ്‌ലിം സമുദായത്തിൽപെട്ടവരുമായ എത്രയോ പേർ നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും ദിവസം മുമ്പാണ് (ഡിസംബർ 5) ബിഹാറിലെ നവാഡയിൽ ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണത്തിൽ മുഹമ്മദ് അത്തർ ഹുസൈൻ എന്നയാൾ മരിച്ചത്. കച്ചവടം കഴിഞ്ഞ് ദുമ്രി ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച് ആറ് ദിവസത്തിന് ശേഷമാണ് മരണം.

അക്രമികൾ ഇയാളോട് പേര് ചോദിക്കുകയും മതപരമായ വ്യക്തിത്വം വെളിപ്പെടുത്താൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് മുഹമ്മദ് അത്തർ ഹുസൈൻ മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നൽകിയ മൊഴിയിൽ പറയുന്നത്. ഇതിന് ശേഷം സൈക്കിളിൽ നിന്ന് ബലമായി വലിച്ചിറക്കി 8,000 രൂപ മോഷ്ടിച്ചതായും പറയുന്നു. ആക്രമികൾ ഇയാളുടെ വിരലുകൾ ഒടിക്കുകയും നഖങ്ങൾ പറിച്ചെടുക്കുകയും ദേഹം പൊള്ളിക്കുകയും ചെയ്തു.

കേരളത്തിലേക്കും...!

മലയാളിയുടെ സാമൂഹിക ബോധത്തിലും പ്രബുദ്ധതയിലും ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകൾ ഏൽപിച്ചുകൊണ്ടാണ് കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ കേരളത്തിൽ ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾ എന്ന ക്രൂരമായ പ്രതിഭാസം തലപൊക്കിയത്. ഉയർന്ന സാക്ഷരതയും സാമൂഹിക വികസന സൂചികകളും അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ, ആൾക്കൂട്ട വിചാരണകളും നിയമം കയ്യിലെടുക്കുന്ന പ്രവണതകളും വർധിക്കുന്നത് ഗൗരവതരമായ ഒരു വൈരുധ്യമാണ്. അട്ടപ്പാടിയിലെ മധു മുതൽ വാളയാറിലെ രാം നാരായൺ ബാഗേൽവരെയുള്ളവരുടെ ദാരുണാന്ത്യം കേവലം ഒറ്റപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യങ്ങളായല്ല, മറിച്ച് കേരളീയ പൊതുബോധത്തിലെ അപചയത്തിന്റെയും നിയമവ്യവസ്ഥ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികളുടെയും അടയാളങ്ങളായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഇരകളുടെ പശ്ചാത്തലം എന്തുതന്നെയായാലും, മോഷണക്കുറ്റമോ മനോനിലയോ വിദേശി എന്ന സംശയമോ ഒന്നും ഇത്തരം ക്രൂരതകളെ ന്യായീകരിക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ല. മറിച്ച്, ഇവ നമ്മുടെ പ്രബുദ്ധതയുടെ പൊള്ളത്തരങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.

ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലവും ഇരകളുടെ ദുരവസ്ഥയും

കേരളത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രധാന ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങളുടെ ഇരകളെ പരിശോധിച്ചാൽ അവരിൽ ഒരു പൊതുസ്വഭാവം ദർശിക്കാം. അവർ സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിലുള്ളവരും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരും പലപ്പോഴും മനോവൈകല്യമോ ആശയവിനിമയ പരിമിതിയോ നേരിടുന്നവരോ ആയിരുന്നു. 2018 ഫെബ്രുവരി 22ന് അട്ടപ്പാടിയിലെ ചിണ്ടക്കി ഊരിലെ മല്ലന്റെയും മല്ലിയുടെയും മകനായ മധുവിനെ ഒരു സംഘം ആളുകൾ മോഷണം ആരോപിച്ച് കാട്ടിൽനിന്ന് പിടികൂടി ക്രൂരമായി മർദിക്കുകയായിരുന്നു. മനോദൗർബല്യമുള്ള മധു കാട്ടിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതം നയിക്കുകയായിരുന്നു. ആഹാരസാധനങ്ങൾ മോഷ്ടിച്ചു എന്ന ആരോപണമുയർത്തി അയാളെ കെട്ടിയിടുകയും മണിക്കൂറുകളോളം വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

സമാനമായ രീതിയിൽ ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കു മുമ്പ് വാളയാറിൽ ഛത്തീസ്ഗഡ് സ്വദേശിയായ രാം നാരായൺ ബാഗേൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതും മലയാളിയുടെ പ്രബുദ്ധതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. വഴിതെറ്റി അട്ടപ്പള്ളത്ത് എത്തിയ രാം നാരായണനെ ഒരു സംഘം തടഞ്ഞുവെച്ച് മണിക്കൂറുകളോളം മർദിക്കുകയായിരുന്നു. ബംഗ്ലാദേശിയോണോ എന്ന് ചോദിക്കുന്നതായും വീഡിയോയിൽ കേൾക്കാം. അയാളുടെ മൃതദേഹത്തിൽ തലയിലും നെഞ്ചിലുമെന്നല്ല ശരീരമാകെയും മർദനത്തിന്റെ പാടുകൾ ഉള്ളതായാണ് പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം റിപ്പോർട്ട്.

അജേഷ് തിരുവല്ലം, ബിഹാർ സ്വദേശിയായ രാജേഷ് മാഞ്ചി, അഷ്‌റഫ് എന്നിവരും കേരളത്തിൽ ആൾക്കൂട്ട മർദനത്താൽ ജീവൻ പൊലിഞ്ഞവരാണ്.

നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ഇരകളുടെ പശ്ചാത്തലം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, അവർ ആദിവാസികളോ അതിഥി തൊഴിലാളികളോ ദരിദ്രരോ ആണെന്നു കാണാം. അത് അവരെ എളുപ്പത്തിൽ ആക്രമിക്കാൻ ആൾക്കൂട്ടത്തിന് ധൈര്യം നൽകുന്നു. ഈ ‘പരകീയവൽക്കരണം’ കേരളീയ സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന വർണവിവേചനത്തിന്റെയും ജാതീയതയുടെയും പ്രതിഫലനമാണെന്ന അനുമാനം തെറ്റാണെന്നു തോന്നുന്നില്ല. മധുവിന്റെ കാര്യത്തിൽ അത് കാടിന്റെ മക്കളെ മുഖ്യധാരാ സമൂഹം എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായിരുന്നുവെങ്കിൽ, രാംനാരായണന്റെ കാര്യത്തിൽ അത് ഇതര രാജ്യക്കാരനോടുള്ള വിരോധവും വിദ്വേഷവുമായിരുന്നു.

ക്രൂരതകളുടെ ന്യായീകരണവും ആൾക്കൂട്ട മനഃശാസ്ത്രവും

ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളെ പലപ്പോഴും ‘സദാചാര പൊലീസിംഗ്’ (Moral Policing) എന്ന ലേബലിൽ ന്യായീകരിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. മോഷ്ടാക്കളെ പിടികൂടാനോ സാമൂഹിക തിന്മകളെ തടയാനോ ആണ് തങ്ങൾ നിയമം കയ്യിലെടുത്തതെന്ന് അക്രമികൾ വാദിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഏതൊരു പരിഷ്‌കൃത സമൂഹത്തിലും നിയമം നടപ്പിലാക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. ആൾക്കൂട്ടം നിയമം കയ്യിലെടുക്കുന്നത് നിയമവാഴ്ചയുടെ പരാജയത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

മധുവിന്റെ കേസിൽ, പ്രതികൾ പകർത്തിയ സെൽഫികളും വീഡിയോകളും ആൾക്കൂട്ട മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭയാനകമായ മുഖം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു മനുഷ്യനെ മർദിക്കുമ്പോൾ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുകയും അത് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ആധുനികതയുടെ മറവിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന പ്രാകൃതബോധമാണ്. വാളയാറിൽ രാം നാരായണനെ മർദിച്ചവർ അയാൾ ബംഗ്ലാദേശിയാണോ എന്ന് ചോദിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ദേശീയതയും സുരക്ഷാ ബോധവും ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾക്കുള്ള മറയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണിത്.

ആൾക്കൂട്ട മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ വ്യക്തിഗതമായ ധാർമിക ഉത്തരവാദിത്തം ഇല്ലാതാവുകയും ഒരു കൂട്ടായ ബോധം (Collective Consciounsess)രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. താൻ മാത്രമല്ല, ഒരു വലിയ സംഘം ഇതിൽ പങ്കാളികളാണെന്ന ചിന്ത ഓരോ വ്യക്തിയെയും കുറ്റബോധത്തിൽനിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ, നിയമപരമായി ഓരോ വ്യക്തിയും ഈ കുറ്റകൃത്യത്തിന് തുല്യ ഉത്തരവാദികളാണെന്ന് ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത (BNS) വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മലയാളിയുടെ പ്രബുദ്ധതയും മാനവികതയും നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ

കേരളത്തിന്റെ വികസന മാതൃകയും ഉയർന്ന സാക്ഷരതയും ലോകം മുഴുവൻ ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോഴും നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ അസഹിഷ്ണുതയും വിവേചനവും ഇത്തരം സംഭവങ്ങളിലൂടെ പുറത്തുവരുന്നു. ആദിവാസികളെയും ദളിതരെയും അതിഥിത്തൊഴിലാളികളെയും ഇന്നും ഒരു വിദേശ വസ്തുവിനെ പ്പോലെയാണ് മുഖ്യധാരാ മലയാളി സമൂഹം കാണുന്നത്. മധുവിന്റെ വധം ആദിവാസികളുടെ ഭൂമി നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനും അവരുടെ സ്വാഭാവിക ജീവിതരീതികൾ തടസ്സപ്പെടുന്നതിനും എതിരെയുള്ള ഒരു പ്രതിഷേധം കൂടിയായി ചില പഠനങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നു.

സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ച പ്രബുദ്ധതയെക്കാൾ കൂടുതൽ വിദ്വേഷം പ്രചരിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. വാട്‌സാപ്പ് വഴിയും മറ്റും പ്രചരിക്കുന്ന വ്യാജ വാർത്തകളും സന്ദേശങ്ങളും പലപ്പോഴും ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങൾക്ക് തിരികൊളുത്തുന്നു. കുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നവർ എന്ന വ്യാജ പ്രചാരണത്തിൽ പെട്ട് പല സ്ഥലങ്ങളിലും നിരപരാധികൾ മർദിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ ഈ പ്രാകൃതബോധം നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.

രാം നാരായണന്റെ കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം മധുവിന്റെ സഹോദരി സരസു നടത്തിയ പ്രതികരണം ശ്രദ്ധേയമാണ്. മധുവിന്റെ കേസിൽ പ്രതികൾക്ക് അർഹമായ ശിക്ഷ നേരത്തെ ലഭിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ വാളയാറിലെ സംഭവം ആവർത്തിക്കില്ലായിരുന്നു എന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നതിലെ കാലതാമസവും ശിക്ഷാവിധികളിലെ ലാഘവവും കുറ്റവാളികൾക്ക് ധൈര്യം നൽകുന്നു.

നിയമവ്യവസ്ഥയും ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ മാറ്റങ്ങളും

ഇന്ത്യൻ നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ വന്നിട്ടുള്ള പ്രധാന മാറ്റമാണ് ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത. പഴയ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ (IPC) ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേക വകുപ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കൊലപാതകം (302), ലഹള (147) തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകൾ ചേർത്താണ് അന്ന് കേസെടുത്തിരുന്നത്. എന്നാൽ 2023ലെ ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിൽ സെക്ഷൻ 103(2) പ്രകാരം ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകം ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമായി അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഈ നിയമപരമായ മാറ്റം ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളെ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഉത്തരേന്ത്യയിൽ അതിന് യാതൊരു കുറവും വന്നിട്ടെല്ലെന്നതാണ് വസ്തുത. അഞ്ചോ അതിലധികമോ ആളുകൾ ചേർന്ന് ജാതിയുടെയോ മതത്തിന്റെയോ വംശത്തിന്റെയോ പേരിൽ ഒരാളെ വധിച്ചാൽ അത് ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകമായി കണക്കാക്കും. കുറ്റവാളികൾക്ക് വധശിക്ഷയോ ജീവപര്യന്തം തടവോ ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ വകുപ്പ് സഹായിക്കുന്നു.

മധു കേസിലെ നിയമപോരാട്ടവും പാഠങ്ങളും

മധുവിന്റെ വധം കേരളത്തിലെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ നേരിട്ട വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. അഞ്ച് വർഷത്തിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന വിചാരണക്കൊടുവിലാണ് മണ്ണാർക്കാട് സ്‌പെഷ്യൽ കോടതി വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. വിചാരണ വേളയിൽ നിരവധി സാക്ഷികൾ കൂറുമാറിയത് കേസിനെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചുവെങ്കിലും ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകൾ നിർണായകമായി. 103 സാക്ഷികളിൽ 24 പേരാണ് കൂറുമാറിയത്. ഒരു സാക്ഷിയുടെ കാഴ്ചശക്തി പോലും കോടതിയിൽ പരിശോധിക്കപ്പെട്ട നാടകീയമായ രംഗങ്ങൾ വിചാരണയിൽ അരങ്ങേറി.

പ്രതികളിൽ 13 പേർക്ക് ഏഴ് വർഷം കഠിനതടവാണ് കോടതി വിധിച്ചത്. എന്നാൽ, ഈ ശിക്ഷാ വിധിയിൽ ഇരയുടെ കുടുംബം അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ഉയർന്ന കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. മനഃപൂർവ്വമല്ലാത്ത നരഹത്യ (IPC 304 II) എന്ന വകുപ്പാണ് പ്രതികൾക്കെതിരെ ചുമത്തപ്പെട്ടത്. കൊലപാതകക്കുറ്റം (IPC 302) തെളിയിക്കുന്നതിൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ നേരിട്ട വെല്ലുവിളികൾ ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണ കേസുകളിലെ സങ്കീർണതകൾ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.

പോലീസ് സംവിധാനവും പ്രതിരോധ നടപടികളും

ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങൾ തടയാൻ സുപ്രീം കോടതി നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾ (Tehseen Poonawalla v/s Union of India) അടിസ്ഥാനമാക്കി പോലീസ് വകുപ്പ് കർശനമായ മാർഗരേഖകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ ജില്ലയിലും ഒരു നോഡൽ ഓഫീസറെ നിയമിക്കുകയും ആൾക്കൂട്ട അക്രമങ്ങൾ തടയാൻ പ്രത്യേക കർമസേന രൂപീകരിക്കുകയും വേണം. പോലീസ് സ്വീകരിക്കേണ്ട പ്രധാന പ്രതിരോധ നടപടികൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:

എ) രഹസ്യാന്വേഷണം: ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണ സാധ്യതയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും അക്രമത്തിന് മുതിരുന്നവരെ നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.

ബി) സാമൂഹ്യ മാധ്യമ നിരീക്ഷണം: വിദ്വേഷ പ്രചാരണങ്ങൾ നടത്തുന്നവർക്കെതിരെ കേസെടുക്കുക.

സി) നോഡൽ ഓഫീസർമാരുടെ യോഗങ്ങൾ: പ്രതിമാസം രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗവുമായി ചേർന്ന് സ്ഥിതിഗതികൾ വിലയിരുത്തുക.

ഡി) അതിവേഗ കോടതികൾ: ഇത്തരം കേസുകൾ ആറുമാസത്തിനുള്ളിൽ തീർപ്പാക്കാൻ ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കുക.

പലപ്പോഴും പോലീസ് എത്തുമ്പോഴേക്കും അക്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ടാകും എന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം. മധുവിന്റെ കാര്യത്തിലും രാം നാരായണന്റെ കാര്യത്തിലും പോലീസ് എത്തി ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ അവർ അതിക്രൂരമായി മർദിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പോലീസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാകുന്ന വീഴ്ചകൾ ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമായി പരിഗണിക്കുമെന്ന് കോടതികൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഉപസംഹാരം

ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്‌കാരിക അസ്ഥിരതയുടെ അടയാളമാണ്. ഇരകളുടെ പശ്ചാത്തലം എന്തുതന്നെയായാലും, നിയമം കയ്യിലെടുക്കുന്ന പ്രവണത ജനാധിപത്യത്തിനും മനുഷ്യത്വത്തിനും വെല്ലുവിളിയാണ്. കേരളം ആർജിച്ച പ്രബുദ്ധത കേവലം അക്ഷരങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങരുത്. ആദിവാസികളെയും അതിഥി തൊഴിലാളികളെയും എന്നല്ല എല്ലാ മനുഷ്യരെയും മനുഷ്യരായി കാണാൻ നമുക്ക് കഴിയണം.

വ്യാജ വാർത്തകൾ തിരിച്ചറിയാനും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പെരുമാറാനും ഓരോ പൗരനും ബാധ്യസ്ഥനാണ്. മധുവിനെയും രാംനാരായണനെയും പോലെയുള്ള ഇരകൾ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന്റെ മനഃസാക്ഷിക്കു നേരെ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഇനിയും അവഗണിക്കപ്പെടരുത്. നീതി വൈകുന്നത് അനീതിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുമെന്ന പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട്, കുറ്റവാളികൾക്ക് അർഹമായ ശിക്ഷ അതിവേഗത്തിൽ നൽകാൻ നമ്മുടെ നിയമവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കഴിയണം. അപ്പോൾ മാത്രമെ ‘പ്രബുദ്ധ കേരളം’ എന്ന പേരിന് കേരളം അർഹമാവുകയുള്ളൂ.