മക്കയിലേക്ക് നീളുന്ന ഹൂതി കൈകൾ

റൈഹാൻ ഷഹീദ്

2026 സെപ്തംബർ 26, 1448 റബീഉൽ ആഖിർ 15

മക്ക ഒരു മുസ്‌ലിമിന് ഈ പേരു കേൾക്കുമ്പോൾ ഒരായിരം ചിന്തകൾ മനസ്സിൽ കയറിവരും. കഅ്ബ, മസ്ജിദുൽ ഹറാം, ക്വിബ്‌ല. ഹജ്ജ്, ഉംറ, ഇബ്‌റാഹീം നബി(അ), മുഹമ്മദ് നബിﷺ... എന്നിങ്ങനെ. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിനു മുസ്‌ലിംകളുടെ ഹൃദയം ഒരേ ദിശയിലേക്ക് തിരിയുന്ന സ്ഥലം. അത്തരമൊരു നഗരത്തിന്റെ ആകാശത്തേക്ക് ഒരു ആയുധ ഡ്രോൺ നീങ്ങുന്നു എന്ന വാർത്ത തന്നെ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്.

2026 സെപ്റ്റംബർ 15ന് മക്കയുടെ തെക്കുഭാഗത്തേക്ക് എത്തിയ ഒരു ഡ്രോൺ സൗദി വ്യോമപ്രതിരോധസേന തകർത്തതായി അധികൃതർ അറിയിച്ചു. മക്കയുടെ നിയന്ത്രിത വ്യോമപരിധിയിൽ പ്രവേശി ക്കുതിനു മുമ്പാണ് ഡ്രോൺ തടഞ്ഞത്. സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യസേനയുടെ വക്താവ് തുർക്കി അൽമാലികി ഇത് മക്കയെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഹൂതികളുടെ രണ്ടാമത്തെ ശ്രമമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. 2017ൽ മക്കയിലേക്കു നീങ്ങിയ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ആക്രമണമാണ് ആദ്യത്തെത്.

എങ്ങനെയാണു യെമനിലെ ഒരു പ്രാദേശിക സായുധ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ന് സൗദി അറേബ്യയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് വലിയ ഭീഷണിയായി മാറിയത്? ഇതിനു പിന്നിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ ചരിത്രമുണ്ട്. ആ ചരിത്ര ത്തിൽ മതവും രാഷ്ട്രീയവും വിപ്ലവവും വിഭാഗീയതയും പ്രാദേശിക ശക്തിപ്പോരാട്ടവും ഇറാന്റെ ഇട പെടലും എല്ലാം പരസ്പരം ചേരുന്നു.

മക്കയുടെ പവിത്രതയെക്കുറിച്ച് ക്വുർആൻ പറയുന്നു: “തീർച്ചയായും മനുഷ്യർക്കായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഭവനം ബക്കയിലുള്ളതത്രെ. അനുഗൃഹീതമായതും ലോകർക്ക് മാർഗദർശകവുമാണത്’’ (ക്വുർആൻ 3:96).

അതുകൊണ്ടുതന്നെ, മക്കയുടെയും അവിടെയെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെയും സുരക്ഷയും കഅ്ബ യുടെ പവിത്രതയുമെല്ലാം കാത്തുസൂക്ഷിക്കൽ പരമപ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, ആ പവിത്ര ഭൂമിയിലേക്ക് ആയുധവുമായി നീങ്ങുന്നവർ ആരാണ്? അവരെ മനസ്സിലാക്കാൻ നമുക്ക് യെമനിന്റെ വടക്കൻ മലനിരകളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കേണ്ടിവരും. അവിടെനിന്നാണ് ഹൂതികളുടെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്.

ഹൂതികൾ ആരാണ്?

‘ഹൂതി’ എന്ന പേര് ഇന്ന് മധ്യപൗരസ്ത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സുപരിചിതമാണ്. എന്നാൽ ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുമ്പ് ഈ പേര് യെമനിലെ സഅ്ദാ പ്രവിശ്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ലോകത്തിന് കാര്യമായി പരിചിതമായിരുന്നില്ല. അവരുടെ ഔദ്യോഗിക പേര് ‘അൻസാറുല്ലാഹ്’ എന്നാണ്. ‘അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായികൾ’ എന്ന് അർഥം വരുന്ന ഈ പേര് അവരുടെ മത-രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം തന്നെ സൂചിപ്പിക്കു ന്നതാണ്.

ഇന്നത്തെ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം വടക്കൻ യെമനിലെ സൈദി ശിയാ സമൂഹത്തിൽനിന്നാണ് വളർന്നുവന്നത്. സൈദിസം യെമനിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന ശിയാ പാരമ്പര്യമാണ്. 1962ൽ യെമനിലെ സൈദി ഇമാമത്ത് അവസാനിക്കുന്നതുവരെ വടക്കൻ യെമനിലെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ അതിന് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു.

സൈദിസവും ഇറാനിലെ ഭൂരിപക്ഷമായ ഇമാമിയ്യ, അഥവാ ‘ഇസ്‌നാ അശരിയ്യ’ ശിയാസവും ഒന്നല്ല. സൈദികൾ പന്ത്രണ്ട് ഇമാമുമാർ എന്ന സിദ്ധാന്തം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ഇമാമിന്റെ പാപരാഹിത്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസവും അവർ അതേ രൂപത്തിൽ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ചരിത്രപരമായ സൈദിസത്തിന് സുന്നി പാരമ്പര്യവുമായി ചില കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സാമീപ്യവുമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ നിന്നാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്നത്.

ഇന്നത്തെ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തെ ‘പരമ്പരാഗത സൈദിസം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചാൽ അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും ആശയപരവുമായ പരിവർത്തനം നമുക്ക് മനസ്സിലാകില്ല. 1970കളുടെ അവസാനത്തിലും 1980കളിലും ഇറാനിൽ നടന്ന വിപ്ലവം യെമനിലെ ചില സൈദി മത -രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങ ളിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തി. സൈദി പാരമ്പര്യത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമായി. ബദ്‌റുദ്ദീൻ അൽഹൂതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ഹുസൈൻ അൽഹൂതിയും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഉയർന്നുവന്നു. 1980കളിൽ രൂപം കൊണ്ട ‘ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്’ എന്ന മതപഠന പ്രസ്ഥാനവുമായി അൽഹൂതി കുടുംബത്തിന് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഹുസൈൻ അൽഹൂതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ പ്രസ്ഥാനം കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയും സായുധ സംഘർഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്തു.

2004ൽ യെമൻ സർക്കാരും ഹുസൈൻ അൽഹൂതിയുടെ അനുയായികളും തമ്മിൽ സായുധ സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ഹുസൈൻ അൽഹൂതി കൊല്ലപ്പെട്ടെങ്കിലും പ്രസ്ഥാനം അവസാനിച്ചില്ല. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൽമലിക് അൽഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന നേതാവായി ഉയർന്നു. 2004 മുതൽ 2010 വരെ യെമൻ സർക്കാരും ഹൂതികളും തമ്മിൽ ആറു ഘട്ടങ്ങളിലായി യുദ്ധം നടന്നു.

ഇവിടെ ഒരു പ്രാദേശിക മതപ്രസ്ഥാനം പതിയെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമായി മാറുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് അത് ഒരു സായുധ പ്രസ്ഥാനമായി. അതിനുശേഷം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം പിടിച്ചട ക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ശക്തിയായി. ഒടുവിൽ അതിന് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും ഉപയോഗിച്ച് അയൽരാജ്യങ്ങളെയും ചെങ്കടൽ കപ്പൽഗതാഗതത്തെയും ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയിലെത്തി. ഈ മാറ്റം എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു? അതിന്റെ ഉത്തരം ഹൂതികളുടെ ആശയപരമായ പരിണാമത്തിൽ അന്വേഷിക്കണം.

സൈദിസത്തിൽ നിന്ന് ഹൂതി ആശയത്തിലേക്ക്

ഹൂതികളെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം അവരുടെ ആശയപരമായ പരിവർത്തനമാണ്. കാരണം അത് ഒരു മതപുനരുജ്ജീവന പ്രസ്ഥാനത്തിൽനിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. വടക്കൻ യെമനിലെ സൈദി സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആശയപരമായ ആശങ്കകൾക്ക് പിന്നിൽ പല കാരണങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 1962ലെ വിപ്ലവത്തോടെ സൈദി ഇമാമത്ത് അവസാനിച്ചു. അതോടെ നൂറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു മത-രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥ തകർന്നു. പിന്നീട് സൈദി മതപാരമ്പര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ശക്തിപ്പെട്ടു. അതോടൊപ്പം സലഫി ദഅ്‌വയുടെ വളർച്ചയെയും അവർ ഒരു വെല്ലുവിളിയായി കാണാൻ തുടങ്ങി.

ഇവിടെനിന്നാണ് നാം നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച ‘ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്’ പോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ ഹുസൈൻ അൽഹൂതിയുടെ കാലത്ത് കാര്യങ്ങൾ മറ്റൊരു ദിശയിലേക്കു നീങ്ങി. അമേരിക്കൻ സ്വാധീനം, ഇസ്രായേൽ, സൗദി അറേബ്യ, യെമൻ ഭരണകൂടം... ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് ഒരു വിപ്ലവപരമായ രാഷ്ട്രീയഭാഷ രൂപപ്പെട്ടു. സൈദിസത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ വ്യത്യസ്ത ആശയധാരകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നത് ഇവിടെ പ്രത്യേകം ഓർക്കണം. എല്ലാ സൈദികളും ഹൂതികളല്ല. എല്ലാ സൈദി കളും ഹൂതി ആശയത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുമില്ല. എന്നാൽ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ കൂടുതൽ തീവ്രമായ ചില സൈദി രാഷ്ട്രീയ-മത വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെട്ടു. പ്രത്യേകിച്ച് ജാറൂദിയ്യ എന്ന സൈദി ധാരയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ, ആദ്യകാല ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അതിന്റെ നിലപാടുകളിൽ ഇസ്‌നാ അശരിയ്യ ശിയാഇസത്തോട് ചില പ്രധാന സാമ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അബൂബക്കർ(റ), ഉമർ(റ), ഉസ്മാൻ(റ) എന്നിവരെക്കുറിച്ചുള്ള ജാറൂദിയ്യയുടെ നിലപാടുകൾ പരമ്പരാഗത സുന്നി വിശ്വാസത്തിൽനിന്ന് വ്യക്തമായി വ്യത്യസ്തമാണ്.

ഇവിടെയാണ് അക്വീദയുടെ പ്രശ്‌നം രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രശ്‌നവുമായി ചേരുന്നത്. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ മതപരമായ വ്യതിയാനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഷ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ സ്ഥിതി മാറുന്നു. അതിന് സംഘടന ലഭിക്കുന്നു. പിന്നീട് ആയുധം ലഭിക്കുന്നു. പിന്നീട് അധികാരം നേടാനുള്ള ലക്ഷ്യം വരുന്നു. അവസാനം മതപരമായ ആശയങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ അധികാരവും സൈനിക ശക്തിയും ഒരേ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു. ഹൂതികളുടെ ചരിത്രത്തിൽ സംഭവിച്ചത് ഇതായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഹൂതികളെ മനസ്സിലാക്കാൻ ‘അവർ ഇറാന്റെ പിന്തുണയുള്ള യെമനികൾ’ എന്നു മാത്രം പറയുന്നത് അപര്യാപ്തമാണ്. ‘അവർ സൈദികളാണ്’ എന്നു മാത്രം പറയുന്നതും അപര്യാപ്തമാണ്. അവരുടെ ചരിത്രത്തിൽ സൈദി പാരമ്പര്യമുണ്ട്. അതോടൊപ്പം അതിനെ പുനർവ്യാഖ്യാനിച്ച ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയമുണ്ട്. അതിനു പിന്നിൽ പിന്നീട് ശക്തിപ്പെട്ട ഇറാനിയൻ സ്വാധീനമുണ്ട്. ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഇന്നത്തെ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടത്.

ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ നിഴലിൽ

ഹൂതികളുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്ന് ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ സ്വാധീനമാണ്. 1979ൽ ഇറാനിൽ നടന്ന വിപ്ലവം ഒരു ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു. മതത്തിന്റെ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വിപ്ലവ രാഷ്ട്രീയവ്യവസ്ഥ രൂപപ്പെടുത്തുകയും അതിനെ രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു പുതിയ മാതൃകയായിരുന്നു അത്.

ഇറാനിലെ ഇസ്‌ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് പിന്നീട് മധ്യപൗരസ്ത്യത്തിലെ വിവിധ സായുധ-രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു. പരിശീലനം, ആയുധം, സാമ്പത്തിക സഹായം, സൈനിക ഉപദേശം എന്നിവയിലൂടെ ഈ ബന്ധങ്ങൾ ക്രമേണ ശക്തിപ്പെട്ടു. ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡിലെ ക്വുദ്‌സ് ഫോഴ്‌സ് ഇത്തരം ബന്ധങ്ങളുടെ പ്രധാന ഉപാധിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഹൂതികൾക്ക് സ്വന്തമായ യെമനി വേരുകളുണ്ട്. എന്നാൽ പിന്നീട് ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ ആശയങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും സൈനിക മാതൃകകളും അവരുടെ വളർച്ചയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തി.

കഴിഞ്ഞ ഒന്നര പതിറ്റാണ്ടിനിടെ ഇറാന്റെ പിന്തുണ ഹൂതികളുടെ സൈനിക ശേഷി വളർത്തു ന്നതിൽ നിർണായകമായിരുന്നു. ആയുധങ്ങൾ, പരിശീലനം, ഇന്റലിജൻസ് സഹായം, ഡ്രോൺ-മിസൈ ൽ സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇറാന്റെ പിന്തുണ ലഭിച്ചതായി നിരവധി പഠനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. 2026ലെ CFR വിലയിരുത്തലിൽ ഇറാനെ ഹൂതികളുടെ പ്രധാന അന്താരാഷ്ട്ര പിന്തുണക്കാരനായി വിശേഷിപ്പിക്കുകയും, IRGC വഴി ആയുധങ്ങളും പരിശീലനവും ഇന്റലിജൻസ് സഹായവും ലഭിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പരി ണാമത്തെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളായി കാണാം:

• ആദ്യഘട്ടം: വടക്കൻ യെമനിലെ സൈദി മതപുനരുജ്ജീവനം.

• രണ്ടാംഘട്ടം: അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരണവും സായുധവൽക്കരണവും.

• മൂന്നാംഘട്ടം: ഇറാനുമായി ആഴത്തിലുള്ള സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച് പ്രാദേശിക ശക്തിയായി മാറിയത്.

ഇതിൽ മൂന്നാമത്തെ ഘട്ടമാണ് ഇന്ന് മക്കയുടെ ആകാശത്ത് എത്തുന്ന ഡ്രോണുകളെ മനസ്സിലാ ക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളത്.

ഇറാൻ, ഹിസ്ബുല്ല, ഹൂതികൾ: ഒരേ മാതൃകയുടെ വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങൾ

1979ലെ ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേഷം ഇറാൻ ലെബനനിലെ ശിയാ വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തി. 1980കളിൽ ഇറാനിയൻ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് ഹിസ്ബുല്ലയുടെ രൂപീകരണത്തിലും പരിശീലനത്തിലും ആയുധവൽക്കരണത്തിലും നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. പിന്നീട് ഹിസ്ബുല്ല ഇറാന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രാദേശിക സഖ്യകക്ഷികളിലൊന്നായി മാറി.

മതപരമായ ആശയം, സാമൂഹിക സംഘടന, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം, സായുധസേന തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഇറാന് തന്ത്രപരമായ നേട്ടം നൽകി. സ്വന്തം സൈന്യത്തെ അയച്ച് ഓരോ സ്ഥലത്തും നേരിട്ടു യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതില്ല. പ്രാദേശിക സാഹചര്യത്തിൽ വേരുകളുള്ള ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ആശയപരമായ പിന്തുണ നൽകുക, ആയുധവും പരിശീലനവും നൽകുക, സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറുക. പിന്നീട് അത് സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ ശക്തമായ ഒരു സായുധ-രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി വളരുന്നു. ഇത്തരം സംഘടനകളുമായി ഇറാൻ സ്ഥാപിച്ച ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന വിദഗ്ധർ ‘പ്രോക്‌സി’ എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.

ഇവിടെ ഒരു ഭൗമരാഷ്ട്രീയ കണക്കുകൂട്ടലുമുണ്ട്. ഇറാന്റെ പ്രധാന എതിരാളികളിൽ ഒന്നാണ് സൗദി അറേബ്യ. സൗദിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തിയിൽ ഇറാനുമായി ബന്ധമുള്ള ശക്തമായ ഒരു സായുധ പ്രസ്ഥാനം നിലനിൽക്കുന്നത് ഇറാനിൻ തന്ത്രപരമായ നേട്ടമാണ്. ഇതിനൊപ്പം യെമന്റെ സ്ഥാനം കൂടി കണക്കിലെടുക്കണം. ചെങ്കടലിനും അറബിക്കടലിനും ഇടയിലുള്ള ബാബുൽ മന്ദബ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കടൽപാതകളിലൊന്നാണ്.

ഈ പ്രദേശത്ത് ശക്തമായ ഒരു സായുധ സംഘടനയ്ക്ക് വലിയ സമ്മർദശേഷി ലഭിക്കുന്നു. അത് ഒരു രാജ്യത്തെ മാത്രമല്ല, അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതം, ഊർജവിതരണം, പ്രാദേശിക വ്യാപാരം, സൗദിയുടെ സുരക്ഷ, ചെങ്കടലിന്റെ സ്ഥിരത എന്നിവയെയെല്ലാം ബാധിക്കുന്നു.

സഅ്ദയിൽ നിന്ന് സനായിലേക്ക്: അധികാരത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര

ഒരു സായുധ പ്രസ്ഥാനം എപ്പോഴാണ് യഥാർഥ രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയായി മാറുന്നത്? ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം അതിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാകുമ്പോൾ. ഹൂതികളുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആ നിമിഷം 2014ൽ എത്തി. 2011ലെ അറബ് വസന്തത്തിന്റെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ യെമനിലും വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിതുറന്നു. ദീർഘകാലം അധികാരത്തിലിരുന്ന അലി അബ്ദുല്ലാ സ്വാലിഹ് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു. അബ്ദുറബ്ബുഹ് മൻസൂർ ഹാദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരിവർത്തന പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ചു. എന്നാൽ യെമന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്‌നങ്ങൾ അവസാനിച്ചില്ല. ഹൂതികൾ വടക്കൻ യെമനിൽ അവരുടെ സ്വാധീനം വർധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ പരിവർത്തന പ്രക്രിയയോടുള്ള അസംതൃപ്തിയും സൈനിക ശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് അവർ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തു.

2014 സെപ്റ്റംബറിൽ ഹൂതി സേന സനായിൽ പ്രവേശിച്ചു. തുടർന്ന് തലസ്ഥാനം അവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഇവിടെ ഹൂതികൾക്ക് ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ സഖ്യവും ലഭിച്ചു. മുൻ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുല്ലാ സ്വാലിഹിന്റെ അനുയായികളുമായി അവർ താൽക്കാലിക സഖ്യമുണ്ടാക്കി. ഒരിക്കൽ പരസ്പരം പോരാടിയിരുന്ന ശക്തികൾ ഒരു പൊതു രാഷ്ട്രീയ ശത്രുവിനെതിരെ ഒന്നിച്ചു. 2015 ജനുവരിയിൽ ഹൂതികൾ പ്രസിഡന്റിന്റെ കൊട്ടാരവും പ്രധാന സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളും കൈവശപ്പെടുത്തി. ഹാദി രാജിവെക്കാൻ സമ്മർദത്തിലായി. പിന്നീട് സനായിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട അദ്ദേഹം ഏദനിലെത്തി. അവിടെനിന്ന് സൗദി അറേബ്യയോട് അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടൽ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഹൂതികളുടെ മുന്നേറ്റം തെക്കോട്ടു തുടർന്നു. ഏദൻ ലക്ഷ്യമാക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടെ പ്രശ്‌നം ഒരു ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ തർക്കത്തിന്റെ പരിധി കടന്നു.

സൗദി അറേബ്യയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തിക്ക് തൊട്ടടുത്ത്, ഇറാനുമായി ബന്ധം ശക്തിപ്പെട്ട ഒരു സായുധ പ്രസ്ഥാനം യെമന്റെ തലസ്ഥാനം പിടിച്ചെടുത്തു. സൗദിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇത് ഒരു സാധാരണ യെമനി രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്‌നമല്ലായിരുന്നു. അതിർത്തി സുരക്ഷയുടെ പ്രശ്‌നം, പ്രാദേശിക ശക്തിസമവാക്യത്തിന്റെ പ്രശ്‌നം, ഇറാന്റെ വളരുന്ന സ്വാധീനത്തിന്റെ പ്രശ്‌നം, ചെങ്കടലിന്റെയും ബാബുൽ മന്ദബിന്റെയും സുരക്ഷയുടെ പ്രശ്‌നം... ഇതെല്ലാം ഒരുമിച്ചെത്തി.

അതിനിടയിൽ ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വികസിച്ചു. യെമൻ സർക്കാരിന്റെ അധികാരം തകർന്നു. ഇറാന്റെ പിന്തുണയോടെ വളർന്ന ഒരു സായുധ പ്രസ്ഥാനം രാജ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. അപ്പോൾ സൗദി അറേബ്യ ഒരു തീരുമാനത്തിനു മുന്നിൽ എത്തി; കൈകെട്ടി നോക്കിനിൽക്കണോ, അതല്ല യെമനിൽ സൈനികമായി ഇടപെടണോ? 2015 മാർച്ചിൽ അതിന്റെ ഉത്തരം ലോകം കണ്ടു.

സൗദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യസേന യെമനിൽ സൈനികനടപടി ആരംഭിച്ചു. അതോടെ ഹൂതികളും സൗദിയും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ പുതിയ അധ്യായം ആരംഭിച്ചു. ഹൂതികൾ സൗദിയുടെ ശത്രുക്കളായത് വെറും അതിർത്തിത്തർക്കത്തിന്റെ പേരിലായിരുന്നോ? അല്ല! അതിന്റെ പിന്നിൽ യെമന്റെ അധികാരപ്പോരാട്ടവും ഇറാൻ-സൗദി പ്രാദേശിക മത്സരവും ഹൂതികളുടെ വിപ്ലവ ആശയവും സൈനിക വളർച്ചയുമെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സൗദി അറേബ്യ എന്തുകൊണ്ട് യെമനിൽ ഇടപെട്ടു?

2014ൽ സനായുടെ നിയന്ത്രണം ഹൂതികൾ ഏറ്റെടുത്തതോടെ യെമന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്കു കടന്നു. ആ സായുധ പ്രസ്ഥാനം രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അന്താരാഷ്ട്രീയമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരം തകർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഹൂതികൾ തെക്കോട്ടു മുന്നേറുകയും ചെയ്തു.

നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, ഹൂതികൾ ഏദനിലേക്കും മുന്നേറിയതോടെ ഹാദി സൗദി അറേബ്യയോട് സഹായം അഭ്യർഥിച്ചു. തുടർന്ന് 2015 മാർച്ചിൽ സൗദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അറബ് രാജ്യങ്ങളുടെ ഒരു സഖ്യം യെമനിൽ സൈനിക നടപടി ആരംഭിച്ചു. ലക്ഷ്യം ഹൂതികളുടെ മുന്നേറ്റം തടയുകയും യെമൻ ഭരണകൂടത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ഇറാന്റെ സ്വാധീനം സൗദിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തിവരെ എത്തുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഇവിടെ സൗദിയുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്ക മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കപ്പുറത്ത് ശത്രുതാപരമായ നിലപാടുള്ള ഒരു സായുധസംഘടന ശക്തിപ്പെടുകയും അതിന് ദീർഘദൂര മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ അത് സ്വാഭാവികമായും ദേശീയ സുരക്ഷാ പ്രശ്‌നമായി മാറും.

പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങൾ ഈ ആശങ്ക വെറും ഊഹമായിരുന്നില്ലെന്നു തെളിയിച്ചു. ഹൂതികൾ സൗദിക്കെതിരെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും ഉപയോഗിച്ചു. സൗദിയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളും സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളും എണ്ണ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ യെമനിലെ യുദ്ധം സൗദിയുടെ അതിർത്തിക്കുള്ളിലേക്ക് കടന്നു. 2017ൽ മക്കയിലേക്ക് നീങ്ങിയ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലും ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ശ്രദ്ധേയമായത്. സൗദി മിസൈൽ മക്കയെ ലക്ഷ്യമിട്ടതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി അതിനെ തടഞ്ഞതായി അറിയിച്ചു. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയിലെ സംഭവത്തോടെ ആ പഴയ ആശങ്ക വീണ്ടും മുന്നിലെത്തി.

മക്കയുടെ പവിത്രതയെക്കുറിച്ച് എന്താണ് നമ്മുടെ വിശ്വാസം? അത് ഒരു സാധാരണ നഗരമാണോ? അല്ലാഹു, കഅ്ബയെന്ന പരിശുദ്ധ ഭവനത്തെ ജനങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിനുള്ള ആധാരമാക്കിയിരിക്കുന്നു എന്ന് ക്വുർആൻ (5:97) പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ കഅ്ബ നിലകൊള്ളുന്ന മക്കയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള സൗദിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെ മനസ്സിലാക്കാതെ ഈ സംഘർഷത്തെ വിലയിരുത്തുന്നത് അപൂർണമായിരിക്കും. ഒരു യുദ്ധത്തിലെ ഓരോ നടപടിയും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കപ്പെടാം. യെമനിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ദുരിതവും അവഗണിക്കാനാവില്ല. പക്ഷേ, അതോടൊപ്പം ഒരു സത്യംകൂടി അംഗീകരിക്കണം; ഹൂതികളുടെ വളർച്ചയും ഇറാനുമായുള്ള അവരുടെ ബന്ധവും സൗദിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് യഥാർഥമായ ഒരു വെല്ലുവിളി സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു.

ഹൂതികളുടെ യഥാർഥ മുഖം

ഹൂതികളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഇന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേൾക്കുന്നത് ‘പ്രതിരോധം,’ ‘ഫലസ്തീൻ,’ ‘ഗസ്സ,’ ‘ഇസ്രായേൽ വിരോധം,’ ‘അമേരിക്കൻ വിരോധം’ പോലുള്ള വാക്കുകളാണ്. ഇവയാണ് അവരുടെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രചാരണത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ. 2023 ഒക്ടോബറിനു ശേഷം ഗസ്സയിലെ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഹൂതികൾ, ഇസ്രായേലുമായി ബന്ധമുള്ളതെന്ന് അവർ ആരോപിക്കുന്ന കപ്പലുകൾക്കെതിരെ ചെങ്കടലിൽ ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. ഇസ്രായേലിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും പ്രയോഗിച്ചതായും അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഫലസ്തീനോടുള്ള ഐക്യദാർഢ്യമാണ് ഈ ആക്രമണങ്ങളുടെ കാരണമെന്ന് ഹൂതികൾ അവകാശപ്പെട്ടു.

ഫലസ്തീനോടുള്ള മുസ്‌ലിംകളുടെ സ്‌നേഹം യാഥാർഥ്യമാണ്. ഗസ്സയിലെ മുസ്‌ലിംകളുടെ ദുരിതം കാണുമ്പോൾ വേദനിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. അധിനിവേശത്തെയും അനീതിയെയും എതിർക്കേണ്ടതുമുണ്ട്. പക്ഷേ, ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തൊലിപ്പുറത്തുള്ള വാദം നന്നായതുകൊണ്ട് മാത്രം ആ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആശയം ശരിയാകുന്നില്ല. ഒരു വിഭാഗം ഫലസ്തീനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് അതിന്റെ മറ്റു രാഷ്ട്രീയ-മത നിലപാടുകൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാതിരിക്കേണ്ടതില്ല.

ഹൂതികളുടെ കാര്യത്തിൽ ഈ പരിശോധന നടത്തുമ്പോൾ ചിത്രം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വരുന്നു. ഇത് ഫലസ്തീൻ അനുകൂല പ്രസ്ഥാനമല്ല. വടക്കൻ യെമനിൽ സായുധ പോരാട്ടത്തിലൂടെ വളർന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. യെമന്റെ തലസ്ഥാനം പിടിച്ചെടുത്ത ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. ഇറാനിൽനിന്ന് സൈനിക പിന്തുണ നേടിയ ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. സൗദി അറേബ്യക്കെതിരെ നിരവധി ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയ ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. ചെങ്കടലിലെ അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽഗതാഗതത്തെ ബാധിച്ച ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയ ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. അപ്പോൾ ഫലസ്തീൻ എന്ന ഒരു വിഷയത്തിലൂടെ മാത്രം അതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത് എങ്ങനെയാണ് ശരിയാകുക?

ഇറാനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഹൂതികൾ

ഇറാൻ ശിയായിസത്തെ ഔദ്യോഗികമായി സ്വീകരിച്ച രാജ്യമാണ്. അവരുടെ മത-രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇമാമത്ത് എന്ന ആശയത്തിന് കേന്ദ്രസ്ഥാനമുണ്ട്. സുന്നി പാരമ്പര്യത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്ന ആദ്യകാല ഖിലാഫത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും സ്വഹാബാക്കളെക്കുറിച്ചും ശിയാസിദ്ധാന്തം അടിസ്ഥാനപരമായി വ്യത്യസ്തമാണ്. അബൂബക്കർ(റ), ഉമർ(റ), ഉസ്മാൻ(റ) എന്നിവരുടെ ഖിലാഫത്തിനെ ശിയാ ഇമാമീ പാരമ്പര്യം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. മാത്രമല്ല അവർക്കെതിരിൽ ഇക്കൂട്ടർ ശാപപ്രാർഥനപോലും നടത്തിവരുന്നുണ്ട്.

ഈ ആശയപരമായ പശ്ചാത്തലമുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രം ഇന്ന് ഹൂതികൾക്ക് ആയുധവും പരിശീലനവും സാങ്കേതികവിദ്യയും നൽകുന്നു. അവർ യെമനിൽ അധികാരം പിടിച്ചു. സൗദിയിലേക്ക് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും അയച്ചു. ഇപ്പോൾ മക്കയുടെ സമീപത്തേക്ക് എത്താൻ കഴിയുന്ന സൈനിക ശേഷിയും അവർക്കുണ്ട്. ഇരു ഹറമുകളെയും അവർ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നത് ലോക മുസ്‌ലിംകൾക്ക് ചിന്തിക്കുവാൻ പോലും കഴിയാത്ത കാര്യമാണ്. അവയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന സൗദിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ശക്തിയെ, അതിന്റെ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ എന്തുതന്നെയായാലും, മുസ്‌ലിംകൾ ഗൗരവത്തോടെ തന്നെയാണ് കാണേണ്ടത്.

സിറിയയിൽ ബശ്ശാർ അൽഅസദിന്റെ ഭരണകൂടത്തെ ഇറാൻ വർഷങ്ങളോളം സൈനികമായും സാമ്പത്തികമായും പിന്തുണച്ചു. ആ ഭരണകൂടം സുന്നി ഭൂരിപക്ഷമുള്ള ജനതക്കെതിരെ നടത്തിയ യുദ്ധത്തിൽ വലിയ തോതിലുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഇതുപോലെ ഇറാൻ പാലൂട്ടി വളർത്തുന്ന ഹൂതികൾ അയച്ച ഡ്രോൺ മക്കയുടെ ആകാശത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെങ്കിൽ അത് നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയേണ്ടതല്ല. അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ മുസ്‌ലിംകൾ വഞ്ചിതരാകാൻ പാടില്ല. മക്കയിൽ മുഴങ്ങേണ്ടത് യുദ്ധത്തിന്റെ സൈറൺ അല്ല; തൗഹീദി ന്റെ വിളംബരമാണ്.