മിനാരങ്ങൾക്കു മുകളിലെ ബുൾഡോസറുകൾ
റൈഹാൻ ഷഹീദ്
2026 ജൂലൈ 04, 1448 മുഹർറം 19
2026 ലെ ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലിം സമൂഹത്തെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്ന വാർത്തകൾ പതിവായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. രാജസ്ഥാനിലെ ജയ്പൂരിൽ ഒരു പള്ളി പൊളിച്ചുമാറ്റപ്പെട്ടു. ബാർമേറിൽ നാല് പള്ളികൾ പൊളിച്ചു. മീററ്റിൽ രണ്ടുനൂറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുള്ള ഒരു പള്ളിക്ക് ഒഴിപ്പിക്കൽ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചു. വാരണാസിയിൽ ആയിരം വർഷത്തോളം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഒരു പള്ളി പൊളിച്ചുമാറ്റപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്ക ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്. ഡൽഹി, മഹാരാഷ്ട്ര, ഉത്തർപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത്, രാജസ്ഥാൻ, ഹരിയാന തുടങ്ങിയ, ബി.ജെ.പി ഭരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങൾക്കെതിരായ പൊളിച്ചുനീക്കൽ നടപടികൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള വാർത്തകൾ ഇന്ന് അപൂർവ സംഭവങ്ങളല്ല; മറിച്ച് ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്ന യാഥാർഥ്യങ്ങളായി മാറുകയാണ്. ഈ സംഭവങ്ങൾ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിൽ ‘രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണസംവിധാനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും മാധ്യമങ്ങളും തങ്ങളെ തുല്യ പൗരന്മാരായി കാണുന്നുണ്ടോ’ എന്ന ചോദ്യമുയർത്തുന്നുണ്ട്.
കണക്കുകൾ പറയുന്ന കഥ
സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും വാർത്താ റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെയും വരുന്ന ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ പലപ്പോഴും വലിയൊരു പ്രവണതയെ മറച്ചുവെക്കാറുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് കണക്കുകൾ പ്രധാനമാകുന്നത്. സമീപകാലത്ത് പുറത്തുവന്ന ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം വെറും 45 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ 23ലധികം മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങളും മതസ്ഥാപനങ്ങളും വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പൊളിച്ചുമാറ്റപ്പെട്ടതായോ ഒഴിപ്പിക്കൽ നടപടികൾ നേരിട്ടതായോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ പള്ളികൾ മാത്രമല്ല, മദ്റസകൾ, ഈദ്ഗാഹുകൾ, ദർഗകൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ‘നിയമം ഒരേ രീതിയിലാണോ നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നത്’ എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അനുമതിയില്ലാതെ നിർമിക്കപ്പെട്ടതോ ഭൂമി തർക്കങ്ങളുള്ളതോ ആയ അനേകം മതസ്ഥാപനങ്ങൾ വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കുമുണ്ട്. എന്നാൽ പൊളിച്ചുനീക്കൽ നടപടികളിൽ മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങൾ അനുപാതികമായി കൂടുതലായി ലക്ഷ്യമിടപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരും സാമൂഹിക നിരീക്ഷകരും ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.
മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഈ സംഭവങ്ങളോടുള്ള പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ പ്രതികരണമാണ്. ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ ദേശീയ തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് കാരണമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് പല സംഭവങ്ങളും ഏതാനും ദിവസത്തെ വാർത്തകൾക്ക് ശേഷം പൊതുചർച്ചയിൽനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ തീരെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാതെ പോകുന്നു.
ഒരു പള്ളി പൊളിക്കപ്പെടുന്നതിൽ മാത്രം പ്രശ്നം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരു സമുദായത്തിന്റെ ആശങ്കകളും പരാതികളും പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ പോലും എത്താതെ പോകുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർഥ ചോദ്യം. അതിനാലാണ് പല
സാമൂഹിക നിരീക്ഷകരും ഈ സംഭവങ്ങളെ വെറും ഭൂമി തർക്കങ്ങളായോ നിയമനടപടികളായോ മാത്രം കാണാതെ, സമകാലിക ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ അനുഭവത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് വായിക്കുന്നത്.
നിയമമോ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമപ്രയോഗമോ?
മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങൾക്കെതിരായ നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ സാധാരണയായി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന വാദം നിയമപരമായതാണ്. ഭൂമി കയ്യേറ്റം, അനധികൃത നിർമാണം, വികസന പദ്ധതികൾ, കോടതി ഉത്തരവുകൾ തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാണ് പലപ്പോഴും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു നിയമവാഴ്ചയുള്ള സമൂഹത്തിൽ ഇത്തരം കാരണങ്ങളെ പൂർണമായും തള്ളിക്കളയാൻ കഴിയില്ല. നിയമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമായിരിക്കണം.
എന്നാൽ ഒരു ജനാധിപത്യസമൂഹത്തിൽ നിയമത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പുപോലെ പ്രധാനമാണ് നിയമം എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതും. കാരണം ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് നിയമങ്ങൾ പോലും പലപ്പോഴും വിവേചനപരമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ്. അമേരിക്കയിലെ വർണവിവേചന കാലഘട്ടത്തിലും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ അപ്പാർത്തീഡ് ഭരണകാലത്തും പല അനീതികളും ‘നിയമപരമായി’ ന്യായീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അതിനാൽ ഒരു നടപടിയെ നിയമപരമാണെന്ന് പറയുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് നീതിപൂർവമാണെന്ന് തെളിയിക്കാനാവില്ല.
ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും സർക്കാർ ഭൂമിയിലോ തർക്കഭൂമിയിലോ നിർമിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ആരാധനാലയങ്ങൾ എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കുമുണ്ട്. റോഡുകളുടെ നടുവിലും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലും വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളും ക്രൈസ്തവ പള്ളികളും മറ്റു മതസ്ഥാപനങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും കാണാം.
എന്നാൽ പൊളിച്ചുനീക്കൽ നടപടികൾ വരുമ്പോൾ മുസ്ലിം സ്ഥാപനങ്ങളാണ് കൂടുതൽ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ സ്വാഭാവികമായും സംശയങ്ങൾ ഉയരും. ഇത് വെറും മുസ്ലിം സംഘടനകളുടെ ആരോപണമല്ല. നിരവധി മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരും സാമൂഹിക നിരീക്ഷകരും നിയമം ഒരുപോലെ നടപ്പാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ആവർത്തിച്ച് ഉയർത്തുന്നുണ്ട്.
സമീപകാല ഇന്ത്യയിൽ ‘ബുൾഡോസർ രാഷ്ട്രീയം’ (Bulldozer Politics) എന്ന പദം പോലും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കുറ്റാരോപിതരുടെ വീടുകൾ കോടതി നടപടികൾ പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പു തന്നെ പൊളിച്ചുമാറ്റുന്നതിനെ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമർശകരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇത്തരം നടപടികൾ നിയമവാഴ്ചയെക്കാൾ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്.
പ്രശ്നം ഒരു പള്ളി പൊളിച്ചോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ല; ഒരു പ്രത്യേക സമുദായത്തിന് നിയമ സംവിധാനത്തിൽ തുല്യ സംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ ഭൂരിപക്ഷം എത്ര ശക്തമാണെന്നതിലല്ല; അതിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ എത്ര സുരക്ഷിതരാണെന്നതിലാണ്.
പള്ളി വെറുമൊരു കെട്ടിടമോ?
ഒരു പള്ളി പൊളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ പലരും ചോദിക്കാറുണ്ട്: ‘അത് ഒരു കെട്ടിടം മാത്രമല്ലേ? വേറെ എവിടെയെങ്കിലും പണിയാമല്ലോ.’
ഈ ചോദ്യം പുറമെ ലളിതമായി തോന്നാമെങ്കിലും ഒരു ആരാധനാലയത്തിന്റെ സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാൻ അത് പര്യാപ്തമല്ല. ഒരു പള്ളി നമസ്കാരത്തിനുള്ള സ്ഥലം മാത്രമല്ല. അത് ഒരു സമുദായത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ്. അത് തലമുറകളുടെ ഓർമകളാണ്. അത് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പല പള്ളികളും നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങളുടെ ചരിത്രം വഹിക്കുന്നവയാണ്. ചില പള്ളികൾ പ്രദേശത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചിലത് സാമൂഹിക സേവനങ്ങളുടെ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ചിലത് പ്രദേശവാസികളുടെ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളുടെ സാക്ഷികളാണ്.
ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ ബാല്യകാലം മുതൽ നമസ്കരിച്ചിരുന്ന പള്ളി നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ നഷ്ടമാകുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്. അതിനാലാണ് ലോകമെമ്പാടും ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ആരാധനാലയങ്ങളെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കുന്നത്. യുനെസ്കോയുടെ പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നിരവധി പള്ളികൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ചർച്ചുകൾ എന്നിവയുടെ സംരക്ഷണത്തിന് പിന്നിലും ഈ ചിന്ത തന്നെയാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രവും ബഹുസ്വരതയും വിവിധ മതസമുദായങ്ങളുടെ സംഭാവനകളുടെ ആകെത്തുകയാണ്. മുസ്ലിംകൾ, ഹിന്ദുക്കൾ, സിഖുകാർ, ക്രൈസ്തവർ, ജൈനർ, ബുദ്ധർ തുടങ്ങി വിവിധ സമൂഹങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടത്. അതുകൊണ്ട് ഒരു സമുദായത്തിന്റെ ആരാധനാലയങ്ങൾ തുടർച്ചയായി വിവാദങ്ങളുടെയും പൊളിച്ചുനീക്കലുകളുടെയും കേന്ദ്രമാകുമ്പോൾ അത് ആ സമുദായത്തിന്റെ അസ്തിത്വബോധത്തെയും ബാധിക്കുന്നു. ഈ അനുഭവത്തെയാണ് പല ബുദ്ധിജീവികളും ‘അപരവൽക്കരണം’ (Othering) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അതായത് ഒരു സമുദായം രാജ്യത്തിന്റെ തുല്യ പങ്കാളിയല്ലെന്നും എപ്പോഴും സംശയത്തിന്റെ നിഴലിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗമാണെന്നുമുള്ള ബോധം.
സിയാഉസ്സലാമിന്റെ നിരീക്ഷണം
സമകാലിക ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം ജീവിതാനുഭവങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന കൃതികളിലൊന്നാണ് മാധ്യമപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായ സിയാഉസ്സലാമിന്റെ Being Muslim in Hindu India (2024). ‘ഹിന്ദുത്വ ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം’ എന്ന തലക്കെട്ടിൽ പ്രസ്തുത പുസ്തകം മലയാളത്തിലും പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
‘ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം’ എന്നല്ല; ‘ഹിന്ദുത്വ ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിം’ എന്നാണ് അദ്ദേഹം പുസ്തകത്തിനു പേരിട്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ പേരിനുള്ളിൽതന്നെ ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്: ‘സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ മതേതര സ്വപ്നത്തിൽനിന്ന് ഇന്ന് രാജ്യം മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണോ?’
പുസ്തകത്തിൽ സിയാഉസ്സലാം ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിംകളുടെ അനുഭവങ്ങളെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയം, വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമസംവിധാനം, പൊതുസമൂഹം എന്നിവ മുസ്ലിംകളെ എങ്ങനെ കാണുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് പ്രധാന ചർച്ച. ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിംകൾ ഇന്ന് വെറും സാമ്പത്തികമോ സാമൂഹികമോ ആയ വെല്ലുവിളികൾ മാത്രമല്ല നേരിടുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. അവരുടെ ദേശീയതയും ദേശസ്നേഹവും പൗരത്വവും പോലും നിരന്തരം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു സാഹചര്യമാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വിലയിരു ത്തുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലിംകൾ ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തുല്യ പൗരന്മാരായിരുന്നു. എന്നാൽ സമീപ വർഷങ്ങളിൽ പൊതുചർച്ചകളിൽ മുസ്ലിംകളെ പലപ്പോഴും ‘മറ്റവൻ’ (the other) എന്ന നിലയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണത ശക്തിപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
ടെലിവിഷൻ ചർച്ചകളിൽ നിന്ന് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിലേക്കും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽനിന്ന് സിനിമകളിലേക്കും മുസ്ലിംകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചില സ്ഥിരം ധാരണകൾ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നതായി അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുന്നു:
• മുസ്ലിംകൾ രാഷ്ട്രസ്നേഹത്തിൽ സംശയാസ്പദരാണ്.
• മുസ്ലിംകൾ ജനസംഖ്യാ ഭീഷണിയാണ്.
• മുസ്ലിംകൾക്ക് പ്രത്യേക ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു.
• മുസ്ലിംകൾ ചരിത്രത്തിലെ ആക്രമണകാരികളുടെ പിൻഗാമികളാണ്.
ഇത്തരം ആശയങ്ങൾ തുടർച്ചയായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു സാധാരണ മുസ്ലിമിന്റെ സാമൂഹിക അനുഭവം എങ്ങനെ മാറുന്നു എന്നതാണ് പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രധാന ചർച്ചകളിലൊന്ന്. പ്രശ്നം ചില ഒറ്റപ്പെട്ട വിദ്വേഷ പ്രസ്താവനകളല്ല; മറിച്ച് ഒരു സമുദായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നെഗറ്റീവ് ധാരണകൾ പൊതുബോധത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നതാണ്.
‘മുസ്ലിമായിരിക്കുക എന്നത് അനാഥനായിരിക്കുക’-സിയാഉസ്സലാമിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട വാചകങ്ങളിലൊന്നാണ്: ‘Being Muslim is to be an orphan in India today’ (ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലിമായിരിക്കുക എന്നത് അനാഥനായിരിക്കുക പോലെയാണ്).
ഇവിടെ ‘അനാഥൻ’ എന്ന പദം മാതാപിതാക്കൾ ഇല്ല എന്ന അർഥത്തിലല്ല ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തി അനാഥനാകുമ്പോൾ അവന് പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കാൻ ശക്തമായ ഒരു സംരക്ഷണ സംവിധാനമില്ലാതാകുന്നു. ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിലെ നിരവധി മുസ്ലിംകൾക്ക് സമാനമായ ഒരു അനുഭവമാണ് ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
ഒരു പള്ളി പൊളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഒരു മുസ്ലിം യുവാവ് വിദ്വേഷ കുറ്റകൃത്യത്തിന് ഇരയാകുമ്പോൾ, ഒരു സമുദായത്തിനെതിരെ വിദ്വേഷ പ്രസംഗങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ, ആരാണവർക്കുവേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തുന്നത്? ഇതാണ് അദ്ദേഹം ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യം.
ഭരണകൂടം നിശ്ശബ്ദമാണ്. ഭൂരിഭാഗം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മുസ്ലിം വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് തുറന്നു സംസാരിക്കാൻ മടിക്കുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയം കാരണം മുസ്ലിം അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് പോലും ‘പ്രീതിപ്പെടുത്തൽ’ (appeasement)എന്ന ആരോപണത്തിന് കാരണമാകുന്ന സാഹചര്യം രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രധാന പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ പോലും പലപ്പോഴും മുസ്ലിം വിഷയങ്ങളിൽ ജാഗ്രതാപൂർവമായ നിശ്ശബ്ദത പാലിക്കുന്നതായി കാണാം. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ‘അനാഥത്വം’ എന്ന പ്രയോഗം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഇതൊരു സമുദായത്തിന്റെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ അനുഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണമാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില അളക്കുന്നത് ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വം നോക്കിയല്ല; ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ സുരക്ഷിതത്വം നോക്കിയാണ്.
മാധ്യമ നിശ്ശബ്ദതയും പൊതുസമൂഹവും
ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥയിൽ മാധ്യമങ്ങളെ പലപ്പോഴും ‘നാലാമത്തെ തൂൺ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഭരണകൂടത്തെയും രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളെയും നിരീക്ഷിക്കുകയും അധികാരത്തോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുകയും അവഗണിക്കപ്പെടുന്നവരുടെ ശബ്ദം പൊതുസമൂഹത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് മാധ്യമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ദൗത്യം. എന്നാൽ സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ മുസ്ലിം സമൂഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന രീതിയെക്കുറിച്ച് നിരവധി ആശങ്കകൾ ഉയരുന്നുണ്ട്.
മുസ്ലിംകളെ ബാധിക്കുന്ന പല സംഭവങ്ങളും പലപ്പോഴും ദേശീയ വാർത്തകളായി മാറുന്നില്ല. ഒരു പള്ളി പൊളിക്കപ്പെടുമ്പോഴോ ഒരു മദ്റസ അടച്ചുപൂട്ടപ്പെടുമ്പോഴോ അത് ഏതാനും ദിവസത്തെ വാർത്തകളിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു. എന്നാൽ മുസ്ലിംകളെ പ്രതിക്കൂട്ടിൽ നിർത്തുന്ന വിഷയങ്ങൾ ആഴ്ചകളോളം ടെലിവിഷൻ ചർച്ചകളിലും സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും നിറഞ്ഞുനിൽക്കാറുണ്ട്.
ഈ അവസ്ഥയെ മാധ്യമപഠന രംഗത്ത് ‘ഫ്രെയിമിംഗ്’ (Framing) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. അതായത് ഒരു വാർത്ത എന്താണ് എന്നതിനെക്കാൾ അത് എങ്ങനെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് പൊതുബോധത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നത്. മുസ്ലിംകൾ വാർത്തകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് പലപ്പോഴും സുരക്ഷാപ്രശ്നങ്ങൾ, തീവ്രവാദം, ജനസംഖ്യാചർച്ചകൾ, മതപരമായ വിവാദങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലൂടെയാണ്. അതേസമയം മുസ്ലിംകളുടെ സാമൂഹിക സംഭാവനകൾ, വിദ്യാഭ്യാസനേട്ടങ്ങൾ, അവകാശപ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് യാതൊരുവിധ ശ്രദ്ധയും ലഭിക്കാറില്ല.
ഇത് വെറും മാധ്യമപ്രശ്നമല്ല; പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ധാർമിക സംവേദനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെ ശക്തി സ്വന്തം സമുദായത്തിന്റെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലല്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നതിലാണ്. മുസ്ലിംകളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മുസ്ലിംകളുടെ മാത്രം പ്രശ്നങ്ങളാണെന്ന സമീപനം ഒടുവിൽ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തന്നെ പരാജയമായി മാറും. അനീതിയെക്കാൾ പലപ്പോഴും വേദനാജനകമാകുന്നത് അതിനോടുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ അനാസ്ഥയാണ്.
ഭൂരിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയവും മുസ്ലിം അസ്തിത്വവും
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശകങ്ങളായി ഇന്ത്യയിൽ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഗണ്യമായി വർധിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രത്തെ പ്രധാനമായും ഹിന്ദു സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർവചിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആശയധാരയാണ് ഹിന്ദുത്വം. ഈ ആശയധാരയുടെ പ്രധാന വക്താക്കളായ സംഘപരിവാർ സംഘടനകൾ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തെയും ദേശീയതയെയും പുനർവ്യാഖ്യാനിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നതായി കാണാം.
ഈ രാഷ്ട്രീയ വിവരണത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രം പലപ്പോഴും ‘ഹിന്ദു പീഡിതരും മുസ്ലിം അധിനിവേശക്കാരും’ എന്ന
രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മധ്യകാല ഇന്ത്യയിലെ സങ്കീർണമായ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക ചരിത്രം മതപരമായ സംഘർഷങ്ങളുടെ കഥയായി ചുരുക്കപ്പെടുന്നു. മുസ്ലിം ഭരണാധികാരികളുടെ ‘ക്രൂരതകൾ’ മാത്രം എടുത്തുകാണിക്കപ്പെടുകയും അവരുടെ ഭരണപരമായ, സാംസ്കാരികമായ, വാസ്തുവിദ്യാപരമായ സംഭാവനകൾ പലപ്പോഴും അവഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ചരിത്രവായനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വളരെ വലുതാണ്.
ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിംകൾക്ക് മധ്യകാല ഭരണാധികാരികളുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലെങ്കിലും, പൊതുചർച്ചകളിൽ അവർ പലപ്പോഴും ആ ചരിത്രത്തിന്റെ പ്രതിനിധികളായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു മുസ്ലിം പള്ളി വെറും ആരാധനാലയമായി കാണപ്പെടാതെ ‘ചരിത്രപരമായ അധിനിവേശത്തിന്റെ പ്രതീകം’ എന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നു.
അയോധ്യയിലെ ബാബരി മസ്ജിദ് വിവാദം മുതൽ ഗ്യാൻവാപി മസ്ജിദ്, ശാഹി ഈദ്ഗാഹ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ വരെ ഈ രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് പല നിരീക്ഷകരും കാണുന്നത്. ഒരു ആരാധനാലയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം അതിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പരിധികൾ കടന്ന് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറുന്നു.
ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിംകൾ ഈ രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും നിർമാണത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചവരാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലും സാഹിത്യത്തിലും വാസ്തുവിദ്യയിലും ശാസ്ത്രത്തിലും വ്യാപാരത്തിലും വരെ മുസ്ലിംകളുടെ സംഭാവനകൾ വലുതാണ്. എന്നിട്ടും പലപ്പോഴും ‘യഥാർഥ ഇന്ത്യ’യുടെ പുറത്തുള്ളവരായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന തോന്നൽ ശക്തിപ്പെടുകയാണ്.
ഭരണഘടന എന്താണ് പറയുന്നത്?
ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിപുലവും പുരോഗമനപരവുമായ ഭരണഘടനകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മതം, ഭാഷ, ജാതി, സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ വൈവിധ്യം നിറഞ്ഞ ഒരു രാജ്യത്തിൽ എല്ലാവർക്കും തുല്യ അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അത് രൂപകൽപന ചെയ്യപ്പെട്ടത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ന്യൂനപക്ഷ അവകാശങ്ങൾക്കും മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്.
ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 25 എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും മതവിശ്വാസത്തിന്റെയും മതാചരണത്തിന്റെയും സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പുനൽകുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 26 മതസമുദായങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം മതസ്ഥാപനങ്ങൾ നടത്താനും പരിപാലിക്കാനും അവകാശം നൽകുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 29, 30 എന്നിവ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്ക് അവരുടെ സംസ്കാരവും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള അവകാശങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
ഇവ വെറും നിയമവ്യവസ്ഥകൾ മാത്രമല്ല; ഇന്ത്യ എന്ന ആശയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളാണ്. കാരണം ഇന്ത്യയെ ഒരു മതരാഷ്ട്രമായല്ല, എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കും തുല്യ പൗരത്വം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കായാണ് ഭരണഘടന വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെയാണ് സമകാലിക സാഹചര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആ
ശങ്ക ഉയരുന്നത്: ഭരണഘടന നൽകുന്ന അവകാശങ്ങളും നിലവിളിലുള്ള യാഥാർഥ്യവും എല്ലായ്പ്പോഴും പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ?
ഒരു മുസ്ലിം പൗരൻ തന്റെ ആരാധനാലയത്തെയും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തെയും മതപരമായ അസ്തിത്വത്തെയും കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടേണ്ട സാഹചര്യം രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ഭരണഘടനയുടെ ആത്മാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രശ്നമാണ്. ഭരണഘടനയുടെ ശക്തി അതിലെ ആർട്ടിക്കിളുകളിലല്ല; അവയുടെ പ്രായോഗികമായ നടപ്പാക്കലിലാണ്. ഒരു അവകാശം പുസ്തകത്തിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ടെന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം മതിയാകില്ല. അത് സമൂഹത്തിൽ അനുഭവിക്കാൻ കഴിയണം.
ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാപക നേതാക്കൾ വിഭാവനം ചെയ്ത രാജ്യം മതപരമായ ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ ആധിപത്യത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രമല്ലായിരുന്നു. മറിച്ച് ഭൂരിപക്ഷവും ന്യൂനപക്ഷവും ഒരുപോലെ സുരക്ഷിതത്വം അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു ജനാധിപത്യമായിരുന്നു.
ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കർ ഒരിക്കൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു: ‘ഒരു ഭരണഘടന എത്ര മികച്ചതായാലും അതിനെ നടപ്പാക്കുന്നവരുടെ സമീപനമാണ് അതിന്റെ വിജയമോ പരാജയമോ നിർണയിക്കുന്നത്.’
(അടുത്ത ലക്കത്തിൽ: “ഈ സാഹചര്യത്തെ എങ്ങനെ നേരിടണം?”, ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിംകളുടെ മുന്നോട്ടുള്ള വഴി, പരീക്ഷണങ്ങളുടെ കാലത്ത് വിശ്വാസവും പ്രതീക്ഷയും, ഇസ്ലാം നൽകുന്ന മാർഗനിർദേശങ്ങൾ)