സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകൾ; ഒരു വിശകലനം

മുഫീദ് പാലക്കാഴി

2026 ജനുവരി 24, 1447 ശഅ്ബാൻ 05

വിവരവിനിമയത്തിന്റെ അതിവേഗ വളർച്ച സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളെ വിപ്ലവകരമായി മാറ്റിമറിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മാറ്റം സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഒരു സമാന്തര നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയായി പരിണമിച്ചു എന്നതാണ്. ‘സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകൾ’ (Social Media Trials)എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പ്രവണത, വസ്തുതകൾ പരിശോധിക്കാതെയും സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ പാലിക്കാതെയും വ്യക്തികളെ കുറ്റക്കാരായി മുദ്രകുത്തുന്ന ഒരു സംസ്‌കാരത്തിന് തുടക്കമിട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ലൈംഗികാരോപണങ്ങൾ പോലുള്ള അതീവ ഗൗരവകരമായ വിഷയങ്ങളിലെ സോഷ്യൽ മീഡിയ വിചാരണകൾ വ്യക്തികളുടെ അന്തസ്സിനും ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനും മേൽ കടുത്ത ആഘാതമാണ് ഏൽപിക്കുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ ആൾക്കൂട്ട ആക്രമണങ്ങളും വ്യാജ ആരോപണങ്ങളും കേവലം വ്യക്തിപരമായ പ്രശ്‌നങ്ങൾ എന്നതിലുപരി, സമൂഹത്തിന്റെ ധാർമികാടിത്തറയെയും നിയമസംഹിതകളുടെ വിശ്വാസ്യതയെയും വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകളുടെ ഘടനയും പരിണാമവും

സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണ എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ സംഭവത്തെക്കുറിച്ചോ ഉള്ള പൊതുജനാഭിപ്രായം ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൂടെ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഇത് പലപ്പോഴും കോടതിവിധികൾക്ക് മുൻപേ നടക്കുകയും കുറ്റാരോപിതനെ കുറ്റവാളിയായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പാരമ്പര്യ മാധ്യമങ്ങളായ പത്രങ്ങളും ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളും വാർത്തകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട എഡിറ്റോറിയൽ ജാഗ്രതയോ നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളോ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പലപ്പോഴും പാലിക്കപ്പെടുന്നില്ല. 24 മണിക്കൂർ വാർത്താ ചാനലുകളുടെയും സോഷ്യൽ മീഡിയ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെയും ആവിർഭാവം ഇത്തരം വിചാരണകളുടെ തീവ്രത വർധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇന്റർനെറ്റിൽ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിക്കുന്ന രീതി ‘വിരൽത്തുമ്പിലെ നീതി’ (Justice at fingertips) എന്ന മിഥ്യാധാരണ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഒരു ആരോപണത്തിന്റെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടാൽ, നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അത് വൈറലാകുകയും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ അതിന്മേൽ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ, കുറ്റാരോപിതനായ വ്യക്തിക്ക് തന്റെ ഭാഗം വ്യക്തമാക്കാനോ നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാനോ ഉള്ള അവസരം ലഭിക്കുന്നില്ല. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന ‘കുറ്റം തെളിയുന്നതുവരെ ഒരാൾ നിരപരാധിയാണ്’ (Presumption of Innocence) എന്ന മൗലിക തത്ത്വം ഇവിടെ നേരിട്ട് ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു.

വ്യക്തിപരമായ ആഘാതങ്ങൾ

സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകൾ വ്യക്തികളുടെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ തകർക്കുന്നു എന്നതിന് കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ചില സംഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണമായി എടുക്കാം.

ദീപക്കിന്റെ മരണം: ഒരു സൈബർ ട്രാജഡി

കോഴിക്കോട് ഗോവിന്ദപുരം സ്വദേശിയായ 41 വയസ്സുകാരൻ ദീപകിനെ തന്റെ വീട്ടിൽ മരിച്ച നിലയിൽ കാണപ്പെട്ടത് ഒരു സോഷ്യൽ മീഡിയ വീഡിയോയുടെ പ്രചാരണത്തിന് പിന്നാലെയാണ്. പയ്യന്നൂരിലേക്കുള്ള ബസ് യാത്രയ്ക്കിടെ ഒരു സ്ത്രീയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്നാരോപിച്ച് അവർ പകർത്തിയ 18 സെക്കൻഡ് ദൈർഘ്യമുള്ള വീഡിയോയാണ് ദീപക്കിന്റെ ജീവിതം മാറ്റിയത്. ഈ വീഡിയോ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുകയും പൊതുജനങ്ങൾ അയാളെ ക്രൂരമായി വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ദീപക് നിരപരാധിയാണെന്ന് സുഹൃത്തുക്കളോട് അവകാശപ്പെടുകയും നിയമനടപടിക്ക് തയ്യാറെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും, സൈബർ ലോകത്തുണ്ടായ അപമാനം അയാളെ മാനസികമായി തകർത്തു കളഞ്ഞു. ഒരു വീഡിയോയുടെ ഭാഗം മാത്രം കണ്ട് ഒരാളെ മുഴുവനായി വിധിക്കുന്നതിലൂടെയുണ്ടാകുന്ന മാനുഷിക ദുരന്തമാണിത്.

അനന്തു അജിന്റെ ആത്മഹത്യയും രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങളും

26 വയസ്സുകാരനായ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എഞ്ചിനീയർ അനന്തു അജിന്റെ ആത്മഹത്യയും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടായ സൈബർ വിചാരണകളും മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ്. തന്റെ മരണത്തിന് മുൻപായി ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത ഒരു കുറിപ്പിൽ, ചെറുപ്പകാലത്ത് താൻ അനുഭവിച്ച ലൈംഗിക ചൂഷണത്തെക്കുറിച്ച് അനന്തു വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഈ ആരോപണങ്ങൾ പിന്നീട് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിലേക്ക് നയിച്ചു. കോൺഗ്രസ് ഇതിൽ ഉന്നതതല അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആരോപണവിധേയരായ സംഘടനകൾ ഇത് കെട്ടിച്ചമച്ചതാണെന്ന് വാദിച്ചു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ മരണശേഷവും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ തുടരുന്ന ഇത്തരം വിചാരണകൾ നീതിനിർവഹണത്തെ സങ്കീർണമാക്കുന്നു.

വ്യാജ ലൈംഗികാരോപണങ്ങൾ

ലൈംഗികാരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സമൂഹം സ്വാഭാവികമായും ഇരയ്‌ക്കൊപ്പമാണ് നിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ സാഹചര്യം ചിലപ്പോഴെങ്കിലും വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യം തീർക്കാനോ മറ്റ് ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കോ വേണ്ടി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. വ്യാജ ലൈംഗികാരോപണങ്ങൾ വ്യക്തികളുടെ ജീവിതം എന്നെന്നേക്കുമായി തകർക്കുന്നതിനോടൊപ്പം യഥാർഥ ഇരകളുടെ വിശ്വാസ്യതയെയും ബാധിക്കുന്നു.

ലേബലിംഗും സാമൂഹിക ബഹിഷ്‌കരണവും

ഒരിക്കൽ ഒരു വ്യക്തിക്ക് മേൽ ‘ലൈംഗിക കുറ്റവാളി’ എന്ന മുദ്ര പതിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞാൽ, അത് മായ്ച്ചു കളയുക പ്രയാസകരമാണ്. ജസ്‌ലീൻ കൗർ കേസിൽ സർവജിത് സിംഗ് നേരിട്ട അനുഭവം ഇതിന് തെളിവാണ്. കേവലം ഒരു സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അയാളെ ‘നാഷണൽ പെർവേർട്ട്’ എന്നും ‘ഡൽഹിയുടെ കൊള്ളക്കാരൻ’ എന്നും മാധ്യമങ്ങൾ വിളിച്ചു. നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം അയാൾ നിരപരാധിയാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും, അയാളുടെ യൗവനവും ജോലിസാധ്യതകളും ആ കാലയളവിനുള്ളിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ വ്യക്തികളിൽ ‘സെക്കന്ററി വിക്ടിമൈസേഷൻ’ അഥവാ നിയമപരമായ പ്രക്രിയയിലൂടെയോ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളിലൂടെയോ വീണ്ടും ഇരയാക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

സെക്ഷ്വൽ അസൾട്ട് കേസുകളിൽ വ്യാജ പരാതികളുടെ ശതമാനം 2% മുതൽ 10% വരെയാണെന്നാണ് പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഈ ശതമാനം കുറവാണെങ്കിലും, അത്തരം കേസുകൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന അമിതമായ മാധ്യമ ശ്രദ്ധ സമൂഹത്തിൽ വലിയ തോതിലുള്ള മുൻവിധികൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു.

നിയമപരമായ വെല്ലുവിളികൾ

ഇന്ത്യയിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകൾ ഭരണഘടനാപരമായ വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഒരു വശത്ത് 19(1)(a) അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും മാധ്യമ സ്വാതന്ത്ര്യവുമുണ്ട്. മറുവശത്ത് 21-ാം അനുച്ഛേദം ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശവും അന്തസ്സും നിഷ്പക്ഷമായ വിചാരണയ്ക്കുള്ള അവകാശവും ഉറപ്പു നൽകുന്നു.

സമാന്തര നീതിയും കോടതികളും

കോടതിയിലിരിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ (Sub judice) മാധ്യമങ്ങൾ സമാന്തര വിചാരണ നടത്തുന്നത് നീതിനിർവഹണത്തെ ബാധിക്കുമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി പലപ്പോഴും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നീലേഷ് നവലാഖ്-യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി, മാധ്യമങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ട ധാർമികമായ അതിർവരമ്പുകൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പോലീസിനോട് നടത്തുന്ന കുറ്റസമ്മതങ്ങൾ സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്യുന്നതും സാക്ഷികളെ അഭിമുഖം ചെയ്യുന്നതും നിഷ്പക്ഷമായ വിചാരണയെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. കുറ്റാരോപിതനെ കുറ്റവാളിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണ്.

നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ

ഇന്ത്യയിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകൾക്കെതിരെ നേരിട്ടുള്ള നിയമങ്ങൾ കുറവാണെങ്കിലും ചില നിയമങ്ങൾ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്:

ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത (BNS): സെക്ഷൻ 356 പ്രകാരം മാനനഷ്ടത്തിനും സെക്ഷൻ 77 പ്രകാരം നീതിനിർയഹണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതിനും കേസെടുക്കാം.

ഐ.ടി ആക്റ്റ് 2000: വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഉള്ളടക്കങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റകരമാണ്.

കണ്ടെംപ്റ്റ് ഓഫ് കോർട്ട് ആക്റ്റ് 1971: കോടതിയുടെ അന്തസ്സിനെ ബാധിക്കുന്നതോ വിചാരണയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതോ ആയ വാർത്തകൾ നൽകുന്നത് ക്രിമിനൽ കണ്ടെംപ്റ്റ് ആയി കണക്കാക്കാം.

എങ്കിലും, ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ വിവരങ്ങൾ അതിർത്തികളില്ലാതെ പ്രചരിക്കുന്നതിനാൽ ഇത്തരം നിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത് പ്രായോഗികമായി പ്രയാസകരമാണ്.

എ.ഐയും ഡീപ്‌ഫേക്കുകളും

സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകളെ കൂടുതൽ മാരകമാക്കുന്ന ഒന്നാണ് ഡീപ്‌ഫേക്ക് (Deepfake) സാങ്കേതികവിദ്യ. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഉപയോഗിച്ച് ഒരാളുടെ മുഖം മറ്റൊരു വീഡിയോയിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ സാധിക്കും. ഇത് ഉപയോഗിച്ച് നിർമിക്കുന്ന വ്യാജ ലൈംഗിക വീഡിയോകൾ വ്യക്തികൾക്ക് വലിയ ആഘാതമുണ്ടാക്കുന്നു.

ഡീപ്‌ഫേക്കിന്റെ മനഃശാസ്ത്രം

വ്യാജമാണെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ പോലും ഇത്തരം വീഡിയോകൾ കാണുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറിൽ വൈകാരികമായ പ്രതികരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതിനെ ‘റെക്കൽസിട്രന്റ് ഇമോഷൻസ്’ (Recalcitrant Emotions) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വീഡിയോയുടെ യഥാർഥ്യം മനസ്സിലാക്കിയാലും അത് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ദൃശ്യാനുഭവം വ്യക്തികളെ വിദ്വേഷത്തിലേക്കോ അപമാനത്തിലേക്കോ നയിക്കുന്നു. ഇത് ഇരയാക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയിൽ യഥാർഥ ലൈംഗിക അതിക്രമത്തിന് സമാനമായ മാനസിക ട്രോമ ഉണ്ടാക്കുന്നുവെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

വീഡിയോകളിൽ വരുത്തുന്ന ലളിതമായ മാറ്റങ്ങളെ ‘ഷാലോഫേക്കുകൾ’ (Shallowfakes) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു വീഡിയോയുടെ വേഗത കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെയോ സന്ദർഭത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റുന്നതിലൂടെയോ ഒരാൾ ലഹരിക്ക് അടിമയാണെന്നോ മോശമായി പെരുമാറുന്നെന്നോ വരുത്തിത്തീർക്കാൻ സാധിക്കും.

ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വരുംകാലത്ത് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകും. വീഡിയോ തെളിവുകളുടെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ ഇത് കാരണമാകുന്നു.

ആൾക്കൂട്ട നീതിയുടെ പിന്നിലെ മനഃശാസ്ത്രം

എന്തുകൊണ്ടാണ് സാധാരണക്കാരായ മനുഷ്യർ സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകളിൽ ഒരു ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നത്? ഇതിന് പിന്നിൽ ഗൗരവകരമായ ചില മനഃശാസ്ത്ര ഘടകങ്ങളുണ്ട്.

ഡിജിറ്റൽ വിജിലൻറിസം (Online Vigilantism): സ്വയം നീതി നടപ്പിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വ്യക്തിത്വങ്ങളെ ‘വിജിലന്റി ഐഡന്റിറ്റി’ (Vigilante Identity) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഔദ്യോഗിക സംവിധാനങ്ങൾ നീതി നടപ്പിലാക്കുന്നില്ല എന്ന തോന്നലാണ് ഇത്തരം വ്യക്തികളെ സ്വയം ശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവർ തങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് സമൂഹത്തിന് നല്ലതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും അതിലൂടെ ഒരു ധാർമിക ഔന്നത്യം (Moral Superiority) അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കോഗ്‌നിറ്റീവ് ബയാസുകൾ (Cognitive Biases): മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറ് വിവരങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന കുറുക്കുവഴികൾ പലപ്പോഴും പിഴവുകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു:

കൺഫർമേഷൻ ബയാസ് (Confirmation Bias): തന്റെ മുൻവിധികളെ ശരിവെക്കുന്ന വാർത്തകൾ മാത്രം വിശ്വസിക്കാനുള്ള പ്രവണത.

സോഷ്യൽ കൺഫോർമിറ്റി (Social Conformity): ഒരു ഗ്രൂപ്പിലെ ഭൂരിഭാഗം പേരും ഒരു വ്യക്തിയെ കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടാൽ, ബാക്കിയുള്ളവരും അതേ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നു.

നെഗറ്റിവിറ്റി ബയാസ് (Negativity Bias): പോസിറ്റീവ് വാർത്തകളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ നെഗറ്റീവ് വാർത്തകൾ മനുഷ്യശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇത് വിദ്വേഷ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് വേഗത കൂട്ടുന്നു.

സോഷ്യൽ മീഡിയ അൽഗോരിതങ്ങൾ ഇത്തരം ബലഹീനതകളെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകൽപന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ദേഷ്യം, പേടി തുടങ്ങിയ വൈകാരികമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്ക് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ കൂടുതൽ പ്രചാരം നൽകുന്നു.

ഇൻഫ്‌ളുവൻസർമാരുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും നിയന്ത്രണങ്ങളും

സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയ അനുയായികളുള്ള ഇൻഫ്‌ളുവൻസർമാർ ഇത്തരം വിചാരണകളിൽ ഒരു ഇന്ധനമായി പ്രവർത്തിക്കാറുണ്ട്. പലപ്പോഴും റീച്ചിനും ലൈക്കിനും വേണ്ടി വസ്തുതകൾ പരിശോധിക്കാതെ അവർ വാർത്തകൾ പങ്കുവെക്കുന്നു. ഇത് വ്യാജ ആരോപണങ്ങൾ അതിവേഗം പടരാൻ കാരണമാകുന്നു.

ഇന്ത്യയിൽ ഇൻഫ്‌ളുവൻസർമാർക്കായി അഡ്വർടൈസിംഗ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ASCI) പുറത്തിറക്കിയ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പ്രധാനമായും പരസ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിലും, സാമൂഹികമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തെക്കുറിച്ചും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. 2025ലെ പുതിയ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇൻഫ്‌ളുവൻസർമാർക്ക് തങ്ങളുടെ ഉള്ളടക്കത്തിന്മേൽ വലിയ ബാധ്യതയുണ്ട്. വ്യാജ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്.

ആഗോളതലത്തിലെ നിയമനിർമാണങ്ങൾ

സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകളും ഓൺലൈൻ വിദ്വേഷവും തടയാൻ ലോകമെമ്പാടും പുതിയ നിയമങ്ങൾ വരികയാണ്. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മാതൃകയാക്കാവുന്ന ചില നിയമങ്ങളാണിവ:

യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ (Digital Services Act - DSA): വ്യാജ വിവരങ്ങളും നിയമവിരുദ്ധമായ ഉള്ളടക്കങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യാൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾക്ക് മേൽ കടുത്ത ഉത്തരവാദിത്തം ഈ നിയമം നൽകുന്നു. ലംഘനം നടത്തിയാൽ ആഗോള വിറ്റുവരവിന്റെ 6% വരെ പിഴ ഈടാക്കാം.

യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം (Online Safety Act - OSA): സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും അപമാനിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഇത് സോഷ്യൽ മീഡിയ കമ്പനികളെ ബാധ്യസ്ഥരാക്കുന്നു. അല്ലാത്തപക്ഷം മാനേജ്മെന്റിന് ജയിൽശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കാം.

ഓസ്ട്രേലിയ: ഇ-സേഫ്റ്റി കമ്മീഷണർക്ക് ഹാനികരമായ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഉത്തരവിടാനുള്ള അധികാരമുണ്ട്.

ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയുടെ അനിവാര്യത

നിയമങ്ങൾകൊണ്ട് മാത്രം സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിന് വ്യക്തിപരമായ ജാഗ്രതയും ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും അത്യാവശ്യമാണ്.

ഒരു വീഡിയോയോ ആരോപണമോ കാണുമ്പോൾ താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുക:

സ്രോതസ്സ് പരിശോധിക്കുക (Read Upstream): ഈ വീഡിയോ ആദ്യം പോസ്റ്റ് ചെയ്തത് ആരാണ്? അവർക്ക് വ്യക്തിപരമായ അജണ്ടകളുണ്ടോ?

വിഷ്വൽ ക്ലൂകൾ ശ്രദ്ധിക്കുക: എ.ഐ നിർമിത വീഡിയോകളിൽ ചുണ്ടിന്റെ ചലനവും ശബ്ദവും തമ്മിൽ പൊരുത്തക്കേടുകൾ ഉണ്ടാകാം. ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുക.

ഒന്നിലധികം സ്രോതസ്സുകൾ ഉപയോഗിക്കുക: പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ വാർത്ത റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുക.

പെട്ടെന്ന് പ്രതികരിക്കാതിരിക്കുക: വൈകാരികമായ ഒരു പോസ്റ്റ് കാണുമ്പോൾ അത് ഷെയർ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഒന്ന് ചിന്തിക്കുക. നിങ്ങളുടെ ഒരു ഷെയർ ഒരാളുടെ ജീവിതം തകർക്കാൻ കാരണമായേക്കാം.

സ്‌കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും ഡിജിറ്റൽ ലിറ്ററസി പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇതിലൂടെ വരുംതലമുറയെ ക്രിട്ടിക്കൽ തിങ്കിംഗിലേക്ക് നയിക്കാൻ സാധിക്കും.

ഇസ്‌ലാമിക നിലപാട്

ഒരു മുസ്‌ലിം ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലും സ്രഷ്ടാവിന്റെ നിയമനിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുവാൻ കടപ്പെട്ടവനാണ്. വാക്കിലും നോക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും എഴുത്തിലുമെല്ലാം ധാർമികത കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഇടപെടുമ്പോഴും അവന്റെ മുന്നിൽ ചില വിധിവിലക്കുകളുണ്ട്. മറ്റുള്ളവരുടെ അഭിമാനത്തിന് ക്ഷതമേൽപിക്കുന്നതും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതും പരിഹസിക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇസ്‌ലാമിൽ വലിയ അപരാധമാണ്. ലൈംഗികാരോപണം നടത്തുന്നത് കൊടിയ പാപമാണ്.

ഇസ്‌ലാമിക നിയമത്തിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ അഭിമാനത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം അയാളുടെ സാമൂഹ്യപദവിയോ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയോ അല്ല. ഏതൊരു വ്യക്തിയുടെയും അഭിമാനം സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. അത് പിച്ചിച്ചീന്തുവാൻ ഇസ്‌ലാം അനുവദിക്കുന്നില്ല. ചെറിയവനും വലിയവനും ഉള്ളവനും ഇല്ലാത്തവനുമൊക്കെ തന്റെ മാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ചിന്തിക്കുവാൻ പോലും കഴിയാത്തവരാണ്. എന്നാൽ ഇതരരെ അവഹേളിക്കുവാനും അപമാനിക്കുവാനും പരിഹസിക്കുവാനും ആധുനിക ജനതക്ക് വല്ലാത്തൊരു ഭ്രമമാണ്. സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ അത് എളുപ്പം നിർവഹിക്കാൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിയെക്കുറിച്ച് മോശമായ വല്ല വാർത്തയും കേട്ടാൽ, സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ അറിഞ്ഞാൽ ഉടനെത്തന്നെ രൂക്ഷമായി പ്രതികരിക്കുകയും ഷെയർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തുകൂടാ. നിജസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാതെ അത് സാമൂഹ്യ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചാൽ പിന്നെ ഖേദിക്കേണ്ടിവരും. അല്ലാഹു പറയുന്നു:

“സത്യവിശ്വാസികളേ, ഒരു അധർമകാരി വല്ല വാർത്തയും കൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ അടുത്ത് വന്നാൽ നിങ്ങളതിനെപ്പറ്റി വ്യക്തമായി അന്വേഷിച്ചറിയണം. അറിയാതെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ജനതയ്ക്ക് നിങ്ങൾ ആപത്തു വരുത്തുകയും എന്നിട്ട് ആ ചെയ്തതിന്റെ പേരിൽ നിങ്ങൾ ഖേദക്കാരായിത്തീരുകയും ചെയ്യാതിരിക്കാൻ വേണ്ടി’’ (ക്വുർആൻ 49:6).

സോഷ്യൽ മീഡിയാ വിചാരണകളും വ്യാജ ലൈംഗികാരോപണങ്ങളും നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഒരു സ്മാർട്ട്‌ഫോണും ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷനുമുള്ള ആർക്കും മറ്റൊരാളെ വിചാരണ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്ന അവസ്ഥ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയെ തകർക്കും. ഡിജിറ്റൽ ആൾക്കൂട്ടങ്ങൾ നൽകുന്ന ശിക്ഷ പലപ്പോഴും മരണത്തെക്കാൾ ഭയാനകമാണ്. ദീപക്കിന്റെയും അനന്തുവിന്റെയും സംഭവങ്ങൾ നമുക്ക് നൽകുന്ന വലിയ പാഠം, വികാരങ്ങൾക്ക് മുമ്പിൽ വിവേകത്തിന് സ്ഥാനം നൽകണം എന്നതാണ്. നിയമത്തെ നിയമത്തിന്റെ വഴിക്ക് പോകാൻ അനുവദിക്കുക എന്നതാണ് ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെ ലക്ഷണം. സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും നിയമപരമായ ജാഗ്രതയും ധാർമികതയും പുലർത്തിയാൽ മാത്രമെ വ്യക്തികളുടെ അന്തസ്സും സമൂഹത്തിന്റെ നീതിയും സംരക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ.