ചിരി വിരിയാത്ത മുഖങ്ങൾ

ഇബ്‌റാഹീം ഫൈസി

2026 ഏപ്രിൽ 18, 1447 ശവ്വാൽ 30

മനുഷ്യന്റെ പ്രകൃതിദത്തമായ വികാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഒന്നാണ് ചിരി. സൃഷ്ടിപ്പിൽ തന്നെ അല്ലാഹു മനുഷ്യന് നൽകിയ സവിശേഷമായ ഒരു അനുഗ്രഹമാണിത്. ‘അവൻ ചിരിപ്പിക്കുകയും കരയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു’ എന്ന് വിശുദ്ധ ക്വുർആൻ (അന്നജ്മ്: 43) പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ, ആനന്ദവും സങ്കടവും മനുഷ്യന്റെ ആത്മീയവും ഭൗതികവുമായ ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.

മുഹമ്മദ് നബിﷺ എപ്പോഴും പ്രസന്നവദനനായിരുന്നുവെന്ന് സ്വഹാബികൾ വിവരിച്ചുതരുന്നുണ്ട്: “നബിﷺയെക്കാൾ കൂടുതൽ പുഞ്ചിരിക്കുന്ന ഒരാളെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല’’(തിർമിദി).

ഒരു വിശ്വാസിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പുഞ്ചിരി എന്നത് വെറുമൊരു മുഖഭാവമല്ല, മറിച്ച് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രതിഫലം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു ആരാധന കൂടിയാണ്.

ചിരി ജീവിതത്തോടുള്ള പോസിറ്റീവായ സമീപനമാണ്. അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവർ, മാതാപിതാ ക്കൾ, അധ്യാപകർ തുടങ്ങിയവരൊക്കെ തങ്ങളുടെ ഗൗരവം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ മുഖം കടുപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവർ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ തങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ളവരിൽനിന്ന് അകലുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഒരു പിതാവിനോ അധ്യാപകനോ അവരുടെ പ്രസന്നമായ മുഖംകൊണ്ട് നേടാൻ കഴിയുന്നത്ര ആദരവ്, ഒരിക്കലും കടുപ്പമുള്ള ഭാവം കൊണ്ട് നേടിയെടുക്കാൻ കഴിയില്ല. ചിരി എന്നത് ഒരാളുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ദൗർബല്യമല്ല, മറിച്ച് അത് ഉന്നതമായ സംസ്‌കാരത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.

പക്ഷേ, ആധുനിക ജീവിതത്തിന്റെ കലുഷിതമായ വഴികളിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ, പലർക്കും തങ്ങളുടെ മുഖത്തെ ഈ മനോഹരമായ ആഭരണം എവിടെയോ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുന്നുണ്ട്. നമ്മുടെ സാമൂഹിക ഇടങ്ങളിൽ ചിരി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതിന്റെ ആഘാതം വളരെ വലുതാണ്.

ഒരു പുഞ്ചിരി എന്നത് ചുണ്ടുകളിൽ വിരിയുന്ന വെറുമൊരു വക്രരേഖയല്ല; അത് മനസ്സിന്റെ സമാധാന ത്തിന്റെയും സന്തോഷത്തിന്റെയും അടയാളമാണ്. എന്നാൽ, നമ്മുടെ ചുറ്റും ഒന്ന് കണ്ണോടിച്ചാൽ, തിരക്കു പിടിച്ച തെരുവുകളിലും നമ്മുടെ അയൽപക്കങ്ങളിലും ചിരിക്കാൻ മറന്നുപോയ അനേകം മുഖങ്ങളെ കാണാം. ജീവിതത്തിന്റെ കയ്‌പേറിയ അനുഭവങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികൾ, തീരാദുരിതങ്ങൾ... ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ചില മനുഷ്യരുടെ മുഖത്ത് കടുത്ത ഗൗരവത്തിന്റെയും നിസ്സംഗതയുടെയും വലിയൊരു കവചം തീർത്തിരിക്കുന്നു. പ്രസന്നമായ മുഖത്തോടെ അവരോട് മാന്യമായി പെരുമാറുന്നതും അവരുടെ മനസ്സ് നിറയുന്ന രീതിയിൽ സംസാരിക്കുന്നതും പുണ്യകരമാണ്.

ഒരു വിശ്വാസിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, തന്റെ സഹോദരനോട് കാണിക്കുന്ന പരിഗണനയും മുഖപ്രസന്നതയുമെല്ലാം അല്ലാഹുവിങ്കൽ പ്രതിഫലാർഹമായ ഒരു ആരാധന കൂടിയാണ്.

വിശുദ്ധ ക്വുർആൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് സഹാനുഭൂതി വലിയ പുണ്യമാണെന്നാണ്. അല്ലാഹു പറയുന്നു: “കൊടുത്തതിനെത്തുടർന്ന് മനഃക്ലേശം വരുത്തുന്ന ദാനധർമത്തെക്കാൾ ഉത്തമമായിട്ടുള്ളത് നല്ല വാക്കും വിട്ടുവീഴ്ചയുമാകുന്നു...’’ (സൂറത്തുൽ ബഖറ: 263)

ചിലപ്പോളെങ്കിലും പണം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ധർമ്മം ഒരാളെ ആശ്വസിപ്പിക്കുക എന്നതാണെന്ന് ഈ വചനം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

തന്റെ സഹോദരന്റെ മുഖത്തു നോക്കി പുഞ്ചിരിക്കുന്നതുപോലും ദൈവപ്രീതി ലഭിക്കുന്ന ദാനധർമമാണ് എന്നാണ് പ്രവാചകാധ്യാപനം. ചിരി മറന്നവന്റെ മുഖത്ത് ഒരു പുഞ്ചിരി വിടർത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അത് ഒരു വലിയ പുണ്യകർമം കൂടിയായി മാറുന്നു. ആത്മാർഥമായ ഒരു പുഞ്ചിരിയിലൂടെ നമുക്ക് മറ്റൊരാളുടെ മനസ്സിന് ഒരു നിമിഷനേരത്തേക്കെങ്കിലും സാന്ത്വനം നൽകാൻ കഴിയില്ലേ?

ചിരിക്ക് അതിരുകളുണ്ടെങ്കിലും, മാന്യമായ നർമങ്ങളെ ഇസ്‌ലാം വിലക്കുന്നില്ല. നബിﷺ സ്വഹാബികളോട് നർമഭാഷണത്തിൽ പങ്കുചേർന്നിരുന്നു. ഒരിക്കൽ ഒരു വൃദ്ധയായ സ്ത്രീ നബിﷺ യോട് തനിക്ക് സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശനമുണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, ‘വൃദ്ധരായ സ്ത്രീകൾ സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കില്ല’ എന്ന് നബിﷺ തമാശരൂപേണ പറയുകയുണ്ടായി. ആ സ്ത്രീ സങ്കടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ‘അവർ യുവതികളായിട്ടാണ് സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക’ എന്ന് അവിടുന്ന് വിശദീകരിച്ചുകൊടുത്തു. ഈ സംഭവം അറിയിക്കുന്നത്, നിർദോഷമായ നർമം തെറ്റല്ല എന്നാണ്.

പ്രതിസന്ധികൾക്ക് മുന്നിൽ പതറാതെ ചിരിക്കാൻ കഴിയുക എന്നത് ഒരു മനക്കരുത്താണ്. ലോകം നമ്മുടെ മുഖത്തുനിന്ന് ചിരി മായ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മുഖത്ത് ഒരു പുഞ്ചിരി വിടർത്തുന്നത് അ ന്യായങ്ങൾക്കും അനീതികൾക്കുമെതിരെ നാം ഉയർത്തുന്ന ഒരു ചെറുത്തുനിൽപ്പാണ്. ക്ഷമയോടെയുള്ള ആ ചിരി, നമ്മുടെ ഹൃദയത്തെ വല്ലാത്തൊരു കരുത്തുകൊണ്ട് നിറയ്ക്കും. ‘എന്തുവന്നാലും തളരില്ല’ എന്ന മനോഭാവത്തിന്റെ തെളിവാണ് ആ സമയത്തുള്ള മുഖത്തെ പുഞ്ചിരി.

അല്ലാഹു പറയുന്നു: “എന്നിട്ട് ആ മലമ്പാതയിൽ അവൻ തള്ളിക്കടന്നില്ല. ആ മലമ്പാത എന്താണെന്ന് നിനക്കറിയാമോ? ഒരു അടിമയെ മോചിപ്പിക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ പട്ടിണിയുള്ള നാളിൽ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുക. കുടുംബ ബന്ധമുള്ള അനാഥയ്ക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യമുള്ള സാധുവിന്’’ (ക്വുർആൻ 90: 11-16).

ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ വഴി നമ്മൾ ചെയ്യുന്നത് മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഇരുട്ടകറ്റി അവരുടെ മുഖത്ത് പുഞ്ചിരി കൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ്.

നാം കാരണം ഒരു മനുഷ്യനെങ്കിലും ഒന്ന് പുഞ്ചിരിച്ചിട്ടുണ്ടോ, ഒരാളുടെ കണ്ണീരെങ്കിലും തുടയ്‌ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കുക. ഉപകാരം ചെയ്യുക എന്നാൽ വലിയ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകൽ മാത്രമല്ല; സ്‌നേഹം നിറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക് പറയുന്നതും ഇരുട്ടിൽ നിൽക്കുന്നവന് ചെറിയൊരു വെളിച്ചം കാണിച്ചു കൊടുക്കുന്നതും വഴിയിലെ ഒരു തടസ്സം നീക്കുന്നതുമെല്ലാം വലിയ ഉപകാരങ്ങളാണ്.

ഇരുണ്ട മുഖങ്ങളിൽ സന്തോഷം വിടർത്താൻ നമുക്ക് വലിയ സമ്പത്തിന്റെ ആവശ്യമില്ല. പ്രയാസ മനുഭവിക്കുന്നവനെ ഒന്ന് ചേർത്തുപിടിക്കാൻ കഴിയുക, മറ്റുള്ളവരുടെ സങ്കടങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ഒന്ന് ഇരുന്നു കൊടുക്കുക, നമ്മുടെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ആരുടെയും ഹൃദയത്തെ മുറിപ്പെടുത്താതിരിക്കുക. ഇതിലൂടെയൊക്കെ മറ്റുള്ളവർക്ക് ആശ്വാസമാകാൻ നമുക്ക് സാധിക്കും. സ്വന്തം കാര്യം മാത്രം നോക്കി ജീവിക്കുന്ന സ്വാർഥതയുടെ ലോകത്തുനിന്ന്, അപരനുവേണ്ടി ജീവിക്കുന്ന വിശാലതയിലേക്ക് നാം വളരണം. മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതത്തിൽ നാം കൊളുത്തിവെക്കുന്ന ഓരോ തിരിനാളവും പരലോകത്ത് നമ്മുടെ വഴികളെ പ്രകാശമാനമാക്കുന്ന വലിയൊരു വെളിച്ചമായി മാറുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. നമ്മുടെ കുടുംബങ്ങളിലും വിദ്യാലയങ്ങളിലും ജോലിസ്ഥലങ്ങളിലും സ്‌നേഹ ത്തിന്റെ ഒരു പുഞ്ചിരി കരുതി വെക്കാം.